Avrupa Birliği nasıl çalışır, Türkiye'nin üyelik süreci ne durumda?
Kısa cevap
AB, üye devletlerin yetki devrettiği kurumlarla ortak politika yürüten bir birliktir. Türkiye 1999'da aday ilan edildi, 2005'te müzakereler başladı; süreç uzun süredir fiilen durmuş durumdadır.
Avrupa Birliği (AB), üye devletlerin belirli alanlarda yetkilerini ortak kurumlara devrettiği siyasi ve ekonomik bir birliktir. Temeli 1950'lerdeki Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu ile Roma Antlaşması'na dayanır; bugünkü hukuki çerçevesini Maastricht ve Lizbon antlaşmaları belirler.
Başlıca kurumlar
- Avrupa Parlamentosu: Üye ülkelerin vatandaşlarının doğrudan seçtiği vekillerden oluşur; yasama ve bütçede söz sahibidir.
- Avrupa Birliği Konseyi: Üye devletlerin bakanlarını bir araya getirir; yasaları Parlamento ile birlikte kabul eder.
- Avrupa Zirvesi (Avrupa Konseyi): Devlet ve hükümet başkanlarından oluşur; birliğin genel siyasi yönünü belirler.
- Avrupa Komisyonu: Yasa önerisi getirir, antlaşmaların uygulanmasını izler ve birliği yürütme düzeyinde temsil eder.
- AB Adalet Divanı: AB hukukunun yorumlanmasını ve her üyede aynı şekilde uygulanmasını sağlar.
Üyelik nasıl gerçekleşir?
Aday ülke, 1993'te belirlenen Kopenhag kriterlerini karşılamalıdır: demokrasi ve hukukun üstünlüğü, işleyen piyasa ekonomisi ve AB mevzuatını (müktesebatı) üstlenme kapasitesi. Müktesebat fasıllara ayrılır; her fasıl ayrı ayrı açılır ve kapatılır.
- BaşvuruÜlke üyelik başvurusunu yapar.
- Aday statüsüKomisyon görüşünün ardından üye devletler oybirliğiyle aday statüsü tanır.
- MüzakerelerFasıllar açılır, reformlar izlenir ve kapanış kriterleri değerlendirilir.
- Katılım antlaşmasıTüm fasıllar kapandıktan sonra antlaşma imzalanır; AB kurumları ve tüm üye devletler onaylar.
Türkiye'nin süreci
Türkiye 1959'da ortaklık için başvurdu, 1963'te Ankara Anlaşması imzalandı. 1995'te Gümrük Birliği oluşturuldu; Türkiye 1999'da Helsinki Zirvesi'nde aday ülke ilan edildi ve katılım müzakereleri 2005'te başladı. Müzakerelerde bazı fasıllar açıldı, yalnızca biri geçici olarak kapatıldı; ancak başka fasılların açılması çeşitli siyasi gerekçelerle engellendi.
Sık sorulan sorular
Sık sorulan sorular
Türkiye AB üyesi midir?
Hayır. Türkiye aday ülkedir; üyelik için tüm fasılların kapanması ve katılım antlaşmasının onaylanması gerekir.
Gümrük Birliği üyelik demek midir?
Hayır. Gümrük Birliği sanayi ürünleri ve işlenmiş tarım ürünlerinde ticareti kapsar; Türkiye'ye AB karar alma süreçlerinde üye hakkı vermez.
Türk vatandaşları AB'ye vizesiz girebilir mi?
Genel olarak Schengen bölgesi için vize gerekir. Kuralların değişebileceğini unutmayın; güncel durumu ilgili ülkenin konsolosluğundan veya Dışişleri Bakanlığından doğrulayın.
Müzakereleri kim durdurabilir?
Kararlar üye devletlerin oybirliğine dayandığı için, fasılların açılması veya kapanması tek bir üyenin itirazıyla engellenebilir.
Kaynak: Dışişleri Bakanlığı Avrupa Birliği Başkanlığı
Bu konudaki son haberler
- Fidan, Brüksel'deki toplantıda Karadeniz güvenliği ve Montrö vurgusu yaptıDünya · 16 Kasım
- Kallas: Rusya'nın müzakere talepleri saçma, önce ateşkes sağlanmalıDünya · 16 Kasım
- Araştırma: Katılımcıların yüzde 71'i AB'nin ortak ordusunu destekliyorDünya · 14 Kasım
- Ukrayna görüşmelerinde Avrupa'yı beş ülke ile AB kurumları temsil edecekDünya · 13 Kasım
Dünya bölümünden son haberler
- Çin'de düğün çekiminde ürken at, üzerindeki gelinle birlikte stüdyodan kaçtıDünya · 17 Kasım
- İsrail, 3,5 milyon Filistinlinin fotoğrafını yüz tanıma için Amazon'un bulut sistemine yüklediDünya · 17 Kasım
- The Economist 2027 kapağını yayımladı: Gelecek yıl izlenecek 10 başlıkDünya · 17 Kasım
- İran: Hürmüz Boğazı'nda mayına çarpan iki petrol tankerinden biri battıDünya · 17 Kasım
Sorun mu var, eksik mi gördün?
Sorunu ya da maddede gördüğün hatayı yaz; editörlerimiz inceler. Yanıtlar yayınlanmaz.

