İçeriğe geç
Bora Haber
Piyasalar
  • Dolar50,44artış %0,05
  • Euro55,34düşüş %0,18
  • Sterlin66,55düşüş %0,11
  • BIST 10011.477düşüş %3,08
  • Gram altın6.043düşüş %3,53
  • Ons altın$3.726düşüş %3,58
  • Bitcoin$62.702düşüş %1,5
SON DAKİKA
Hukuk ve haklar

Fazla mesai ücreti nasıl hesaplanır?

Kısa cevap

Haftalık 45 saati aşan çalışma fazla çalışmadır; her saat için saatlik ücret %50 zamlı ödenir. Saatlik ücret genelde aylık ücretin 225'e bölünmesiyle bulunur.

Türkiye'de fazla mesai, 4857 sayılı İş Kanunu'nda "fazla çalışma" olarak geçer. Kanuna göre haftalık normal çalışma süresi en çok 45 saattir. Bu süreyi aşan her çalışma saati fazla çalışma sayılır ve ücreti zamlı ödenir.

Temel hesaplama formülü

Fazla çalışmanın her saati için saatlik ücret %50 artırılarak ödenir. Yani saatlik ücret 1,5 ile çarpılır. Saatlik ücret, uygulamada aylık brüt ücretin 30 güne ve günlük 7,5 saate bölünmesiyle, yani 225'e bölünerek bulunur.

  1. Saatlik ücreti bulunAylık ücreti 225'e bölün (30 gün x 7,5 saat).
  2. Fazla çalışma saatini belirleyinHaftalık 45 saati aşan süreyi o hafta için hesaplayın ve ay içinde toplayın.
  3. Zammı uygulayınSaatlik ücreti 1,5 ile çarpın.
  4. Saatle çarpınBulduğunuz zamlı saatlik ücreti toplam fazla çalışma saatiyle çarpın.

Örnek (varsayımsal): Saatlik ücret 100 birim ise fazla çalışmanın her saati 150 birimdir. Ayda 10 saat fazla çalışma yapıldıysa ek ödeme 1.500 birim eder.

Fazla çalışmanın şartları ve sınırları

  • Çalışanın yazılı onayı alınmalıdır; bu onay genellikle iş sözleşmesinde veya ayrıca verilir.
  • Yıllık fazla çalışma üst sınırı 270 saattir; sınırlar ve istisnalar için yönetmelik ve güncel mevzuat kontrol edilmelidir.
  • Günlük çalışma, fazla çalışma dahil, en çok 11 saat olabilir.
  • Ara dinlenmeleri ve yasal koşulları gözeten bir düzen gerekir; 18 yaşından küçükler gibi bazı gruplar için ek kısıtlar vardır.

Zam yerine serbest zaman kullanma

İşçi isterse fazla çalışma ücreti yerine serbest zaman kullanabilir. Bu durumda fazla çalıştığı her saat için 1 saat 30 dakika serbest zaman verilir. İşveren bu süreyi, talep tarihinden başlayarak altı ay içinde kullandırmalıdır.

Sık sorulan sorular

Fazla mesai ücreti sabit maaşa dahil sayılabilir mi?

Sözleşmede "fazla mesai maaşa dahildir" denmesi tek başına her durumda geçerli sayılmaz. Uyuşmazlıklarda mahkeme somut duruma bakar; bu nedenle avukata danışılmalıdır.

Fazla mesaiyi nasıl ispatlarım?

Puantaj, giriş-çıkış kayıtları, yazışmalar ve tanık beyanları kullanılabilir. Bordroda imzalı fazla çalışma ödemeleri de delil olur.

Hafta tatili ve resmî tatil çalışması fazla mesai midir?

Hayır, bunların ücret kuralları ayrıdır. Hafta tatilinde ve genel tatilde çalışmanın karşılığı ayrıca hesaplanır; ayrıntı için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bilgilerine bakın.

Fazla mesaiyi yapmayı reddedebilir miyim?

Fazla çalışma için çalışanın onayı gerekir. Ancak onay verdiyseniz sözleşmedeki koşullar geçerli olur; somut durum için uzmana danışın.

Bu içerik genel bilgidir. Somut durumunuz için bir avukata veya Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'na danışın.

Kaynak: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı

Gündem bölümünden son haberler

Sorun mu var, eksik mi gördün?

Sorunu ya da maddede gördüğün hatayı yaz; editörlerimiz inceler. Yanıtlar yayınlanmaz.

Ne iletmek istiyorsun?

En az 10 karakter.

Yanıt verebilmemiz için. Başka amaçla kullanılmaz.