Futbolda VAR nasıl çalışır, hangi durumlarda devreye girer?
Kısa cevap
VAR, maç kararlarını video ile inceleyen yardımcı hakem sistemidir. Net hatalarda ya da kaçırılan ciddi pozisyonlarda, IFAB Oyun Kurallarında belirtilen karar türleri için devreye girer; son karar sahadaki hakemindir.
VAR (Video Yardımcı Hakem), maç sırasında yaşanan önemli pozisyonları video görüntüleriyle gözden geçiren hakem ekibidir. Amacı her kararı yeniden yazmak değil, maçın gidişatını etkileyen net hataları ve kaçırılan ciddi olayları en aza indirmektir. Kurallar IFAB (Uluslararası Futbol Federasyonları Kurulu) tarafından belirlenir; Türkiye'de uygulamayı Türkiye Futbol Federasyonu (TFF) ve görevlendirdiği hakem yapısı yürütür.
Sistemde kimler görev yapar?
- Saha hakemi: Kararı verir ve gerekirse son sözü söyler.
- VAR hakemi: Video operasyon odasında görüntüleri izler ve saha hakemine bilgi verir.
- Yardımcı VAR (AVAR): VAR'a görüntü taramasında ve takipte destek olur.
- Video operatörü: Gerekli kamera açılarını ve tekrarları hazırlar.
Hangi durumlarda devreye girer?
Genel ilke, saha hakeminin kararında “net ve açık hata” olması ya da ciddi bir pozisyonun gözden kaçmasıdır. Geleneksel olarak bu kapsam gol, penaltı, doğrudan kırmızı kart ve kimlik karışıklığı (yanlış oyuncuya ceza) kararlarıyla anlatılır. Ancak IFAB kapsamı zaman içinde güncelleyebilir ve yeni sezonlar için genişletme kararları alabilir. Bu nedenle kapsamın güncel halini IFAB Oyun Kuralları ve TFF talimatlarından kontrol edin.
İnceleme adım adım nasıl ilerler?
- Pozisyon yaşanırSaha hakemi kararını verir; oyun devam edebilir.
- Sessiz kontrolVAR, görüntüleri arka planda otomatik olarak kontrol eder.
- ÖneriNet bir hata görürse VAR, saha hakemine iletişim sistemiyle bilgi verir.
- DeğerlendirmeOlay olgusal ise (örneğin ofsayt çizgisi) VAR bilgiyi aktarır. Yoruma dayalıysa saha hakemi genellikle kenardaki monitörde görüntüyü izler (saha içi inceleme).
- Nihai kararSaha hakemi kararını onaylar ya da değiştirir ve oyun yeniden başlar.
Teknoloji ve itiraz uygulamaları
Yarı otomatik ofsayt gibi yardımcı teknolojilerin hangi organizasyonlarda kullanıldığı zamanla değişir. Benzer şekilde, bazı organizasyonlarda teknik heyetin sınırlı sayıda itiraz (challenge) hakkı denenebilir; bu, müsabaka talimatına göre farklılık gösterir. Türkiye'deki güncel uygulamayı TFF'nin yayımladığı talimatlardan doğrulayın.
Sık sorulan sorular
VAR her pozisyonu inceler mi?
VAR bütün pozisyonları arka planda kontrol eder ancak yalnızca kapsama giren ve net hata içeren durumlarda müdahale önerir.
Son kararı kim verir?
Her zaman saha hakemi. VAR yalnızca öneri ve bilgi sunar.
Oyuncular veya antrenörler VAR istemek için baskı yapabilir mi?
Oyuncuların itirazı genel olarak incelemeyi başlatmaz; aşırı itiraz ve “TV işareti” yapmak disiplin cezası gerektirebilir. Teknik heyete itiraz hakkı tanıyan uygulamalar müsabaka talimatına bağlıdır.
İnceleme sırasında gol sevinci yapılabilir mi?
Evet, ancak karar VAR incelemesiyle değişebilir. Bu nedenle kesin sonuç hakemin son kararıdır.
Kaynak: Türkiye Futbol Federasyonu
Spor bölümünden son haberler
- U19'un golcüsü Thierry Karadeniz Lihtenştayn'a 5 gol attıSpor · 17 Kasım
- Fenerbahçe, tanesi 1.000 liradan yaklaşık 3 milyon Milli Piyango bileti satacakSpor · 17 Kasım
- NBA'de Heat, Rockets'ı 18 sayı farkla yendi; Alperen Şengün 23 sayı attıSpor · 17 Kasım
- Yıldırım: Ballet 2 milyon euro istedi, biz veremedik, Amedspor verdiSpor · 17 Kasım
Sorun mu var, eksik mi gördün?
Sorunu ya da maddede gördüğün hatayı yaz; editörlerimiz inceler. Yanıtlar yayınlanmaz.

