İş kazası nasıl bildirilir, işçinin hakları nelerdir?
Kısa cevap
İşveren, iş kazasını kazadan sonraki üç iş günü içinde Sosyal Güvenlik Kurumu'na bildirmek zorundadır. Kazazede işçi tedavi, geçici iş göremezlik ödeneği ve gerekirse gelir bağlanması gibi haklara sahiptir.
İş kazası, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 13. maddesinde tanımlanır. Bu tanım, kazanın hangi hâllerde iş kazası sayılacağını belirler; sigortalının hak kazanması da buna bağlıdır.
Hangi olaylar iş kazası sayılır?
- Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada meydana gelen olay.
- İşveren tarafından yürütülen iş nedeniyle meydana gelen olay.
- Görevle başka yere gönderilen sigortalının, asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda uğradığı olay.
- Emziren kadın sigortalının çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda meydana gelen olay.
- Sigortalının işveren tarafından sağlanan taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında meydana gelen olay.
Kazanın bu hâllerden birine girip girmediği tartışmalıysa Sosyal Güvenlik Kurumu inceleme yapar; somut durumun değerlendirilmesi için uzman desteği alınabilir.
İş kazası nasıl bildirilir?
- Kazazedeye yardımÖnce sağlık hizmetine ulaşılır, gerekirse ambulans çağrılır. Tedavi için sağlık kuruluşuna iş kazası geçirildiği belirtilir.
- İşverene haberİşçi veya yakını kazayı derhal işverene ya da yetkilisine bildirir.
- SGK'ya bildirimİşveren, kazadan sonraki üç iş günü içinde iş kazasını Sosyal Güvenlik Kurumu'na bildirir.
- Ağır kazalarÖlümlü veya ağır sonuçlu kazalarda ayrıca kolluk ve Cumhuriyet başsavcılığı bilgilendirilir.
- İşveren bildirmezseSigortalı, hak sahipleri veya sendika durumu Sosyal Güvenlik Kurumu'na kendisi bildirebilir. Bildirimin belge ve tanıkla desteklenmesi yararlıdır.
İşçinin hakları
- Sağlık hizmeti: Tedavi, ilaç ve gerekli protez ya da ortez desteği sosyal güvenlik mevzuatı kapsamında sağlanır.
- Geçici iş göremezlik ödeneği: İş kazasında istirahat raporlu günler için ödenek verilir; iş kazasında prim gün şartı aranmaz. Güncel oranı Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan kontrol edin.
- Sürekli iş göremezlik geliri: Kaza sonucu meslekte kazanma gücü kaybı belirli bir orana ulaşırsa gelir bağlanır. Oran, Sağlık Kurulu raporuyla belirlenir.
- Ölüm geliri: Ölümlü kazalarda hak sahiplerine gelir bağlanabilir.
- Tazminat: İşverenin kusuru varsa işçi veya yakınları maddi ve manevi tazminat için iş mahkemesine başvurabilir.
İş sözleşmesi bakımından durum
4857 sayılı İş Kanunu'nun 25/I maddesine göre işçinin kendi kastından veya düzensiz yaşamasından kaynaklanmayan hastalık ya da kaza nedeniyle işe devamsızlığı, kıdemine göre belirlenen bildirim süresini altı hafta aşarsa işveren iş sözleşmesini haklı nedenle feshedebilir. Yani bekleme süresi dolmadan bu gerekçeyle fesih yapılamaz; süre dolduktan sonra fesih hakkı doğar. Somut durumda ayrıntılar değişebilir.
Sık sorulan sorular
Kaza işyeri dışında olursa iş kazası sayılır mı?
Görevle gönderilme veya işverenin taşıtıyla yolculuk gibi kanundaki hâllerde sayılabilir. Her olay kendi koşullarına göre değerlendirilir.
İşçi kazayı kendisi bildirebilir mi?
Evet. İşveren bildirmezse sigortalı, hak sahipleri veya sendika Sosyal Güvenlik Kurumu'na başvurabilir.
Sigortasız çalışan işçi hak talep edebilir mi?
Fiilî çalışma ispatlanırsa hak talepleri gündeme gelebilir. Bunun için dava gerekebilir; avukata danışın.
Rapor süresince maaş kesilir mi?
Ödeme, ödenek ve iş sözleşmesine göre değişir. Güncel koşulları Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan ve sözleşmenizden kontrol edin.
Kaynak: Sosyal Güvenlik Kurumu
Gündem bölümünden son haberler
- Fon soruşturmasında tutuklu Fatma Betül Sayan Kaya baygınlık geçirdi, hastaneye götürüldüGündem · 18 Kasım
- Geçen yıl 101.212 kişi bedelli askerlik yaptı, 26.205.696.360 TL gelir elde edildiGündem · 18 Kasım
- Türk Kızılay Kanunu Teklifi TBMM'de kabul edildiGündem · 18 Kasım
- CHP kurultay davasında İmamoğlu'na 2 yıl 1 ay hapis ve siyasi yasakGündem · 18 Kasım
Sorun mu var, eksik mi gördün?
Sorunu ya da maddede gördüğün hatayı yaz; editörlerimiz inceler. Yanıtlar yayınlanmaz.

