İçeriğe geç
Bora Haber
Piyasalar
  • Dolar50,44artış %0,05
  • Euro55,34düşüş %0,18
  • Sterlin66,55düşüş %0,11
  • BIST 10011.477düşüş %3,08
  • Gram altın6.041düşüş %3,55
  • Ons altın$3.725düşüş %3,6
  • Bitcoin$62.686düşüş %1,61
SON DAKİKA
Bilim

Kış gündönümü nedir, yılın en uzun gecesi ne zaman?

Kısa cevap

Kış gündönümü, Kuzey Yarımküre'de Güneş'in gökyüzündeki en güney konumuna ulaştığı andır. Genellikle 21 Aralık'ta (bazı yıllarda 22 Aralık) olur; yılın en kısa günü ve en uzun gecesi bu tarihe denk gelir.

Kış gündönümü, Dünya'nın dönme ekseninin Kuzey Yarımküre'yi Güneş'ten en uzağa çevirdiği andır. Bu anda Güneş öğle vaktinde gökyüzünde yılın en alçak noktasına ulaşır ve Güneş ışınları Oğlak Dönencesi civarına dik gelir. Kuzey Yarımküre'de yılın en kısa günü ve en uzun gecesi yaşanır.

Ne zaman olur?

Kuzey Yarımküre'de kış gündönümü genellikle 21 Aralık'ta, bazı yıllarda 22 Aralık'ta gerçekleşir. Gündönümü bir günün tamamı değil, belirli bir andır; tam saati her yıl değişir ve astronomik hesaplarla önceden bilinir. Güney Yarımküre'de ise durum tersinedir: orada en uzun gece Haziran'daki gündönümüne denk gelir.

Neden olur?

Dünya'nın ekseni yörünge düzlemine göre yaklaşık 23,4 derece eğiktir. Dünya Güneş çevresinde dolanırken yılın bir döneminde Kuzey Yarımküre Güneş'ten uzağa eğilir. Güneş ışınları daha eğik gelir, gün kısalır ve ısınma azalır. Mevsimleri belirleyen şey Dünya–Güneş mesafesi değil, bu eksen eğikliğidir.

Gündönümünden sonra neler olur?

  • Gündönümünden sonra günler yavaş yavaş uzamaya başlar.
  • Orta enlemlerde en erken gün batımı genellikle gündönümünden önce, en geç gün doğumu ise gündönümünden sonra görülür. Bu yüzden en uzun gece ile en erken batım ya da en geç doğum aynı güne denk gelmeyebilir.
  • Yılın en soğuk dönemi çoğunlukla gündönümünden haftalar sonra yaşanır; çünkü kara ve denizler ısıyı yavaş kaybeder.
  • Kutup dairelerinin kuzeyinde bu dönemde Güneş hiç doğmayabilir (kutup gecesi).

Gündönümünü kendiniz nasıl gözlemlersiniz?

  1. Sabit bir nokta seçinGüney yönü açık bir pencere ya da bahçe belirleyin.
  2. Öğle gölgesini işaretleyinDik bir çubuğun öğle vaktindeki gölgesini ölçün. Yılın en uzun öğle gölgesi gündönümü çevresinde görülür.
  3. Haftalarca karşılaştırınGün doğumu ve batımı saatlerini kaydedin; değişimin gündönümü çevresinde yavaşladığını göreceksiniz.

Sık sorulan sorular

Kış gündönümü kışın en soğuk günü müdür?

Hayır. Gündönümü, en kısa gün olsa da en soğuk gün değildir; en düşük sıcaklıklar genellikle sonraki haftalarda görülür.

Astronomik kış ile meteorolojik kış aynı mıdır?

Hayır. Astronomik kış gündönümüyle başlar. Meteorolojik kış ise iklim kayıtlarında kolaylık için Aralık, Ocak ve Şubat ayları olarak alınır.

Türkiye'de en uzun gece kaç saat sürer?

Enleme göre değişir; ülkenin büyük bölümünde gece yaklaşık 14–15 saat, gündüz ise 9–10 saat civarındadır. Kesin değerler için konumunuza özgü verilere bakın.

Güney Yarımküre'de de aynı gün mü olur?

Aynı an gerçekleşir ama anlamı tersinedir: Güney Yarımküre'de bu, yılın en uzun gününe denk gelen yaz gündönümüdür.

Kaynak: Meteoroloji Genel Müdürlüğü

Bilim bölümünden son haberler

Sorun mu var, eksik mi gördün?

Sorunu ya da maddede gördüğün hatayı yaz; editörlerimiz inceler. Yanıtlar yayınlanmaz.

Ne iletmek istiyorsun?

En az 10 karakter.

Yanıt verebilmemiz için. Başka amaçla kullanılmaz.