İçeriğe geç
Bora Haber
Piyasalar
  • Dolar50,44artış %0,05
  • Euro55,34düşüş %0,18
  • Sterlin66,55düşüş %0,11
  • BIST 10011.477düşüş %3,08
  • Gram altın6.043düşüş %3,53
  • Ons altın$3.726düşüş %3,58
  • Bitcoin$62.702düşüş %1,5
SON DAKİKA
Bilim

Meteor yağmuru nedir, ne zaman ve nasıl izlenir?

Kısa cevap

Meteor yağmuru, Dünya'nın bir kuyrukluyıldızın ya da asteroitin geride bıraktığı toz kümelerinden geçmesiyle gökyüzünde çok sayıda “kayan yıldız” görülmesidir. En iyi izleme için karanlık gökyüzü ve sabır gerekir.

Meteor yağmuru, Dünya'nın Güneş çevresindeki yolculuğu sırasında bir kuyrukluyıldızın (nadiren bir asteroitin) bıraktığı küçük toz ve kum tanesi kümelerinin içinden geçmesiyle oluşur. Bu parçalara meteoroit denir. Çoğu kum tanesinden küçüktür ve saniyede onlarca kilometre hızla atmosfere girer. Havayla sürtünme ve sıkışma nedeniyle akkor hale gelip ışıklı bir iz bırakır; bu ize meteor, halk arasında “kayan yıldız” denir.

Neden belirli tarihlerde görülür?

Dünya, her yıl yaklaşık aynı tarihlerde aynı toz akıntısına yaklaşır. Bu yüzden meteor yağmurları yıllık takvime bağlıdır. Parçacıklar birbirine yakın ve paralel yollarda geldiği için meteorlar gökyüzünde belirli bir noktadan yayılıyormuş gibi görünür. Bu noktaya radyant denir. Yağmura, radyantın bulunduğu takımyıldızın adı verilir; örneğin Perseidler Perseus, Geminidler İkizler takımyıldızından esinlenir.

Başlıca yıllık yağmurlar

  • Kuadrantidler: Ocak başı; kısa süreli ama yoğun bir doruk yapar.
  • Liridler: Nisan sonu; görece zayıftır.
  • Perseidler: Temmuz sonundan Ağustos sonuna kadar; doruk noktası Ağustos ortasındadır ve yaz havası nedeniyle en popüler yağmurdur.
  • Orionidler: Ekim; Halley Kuyrukluyıldızı kökenlidir.
  • Leonidler: Kasım ortası.
  • Geminidler: Aralık ortası; çoğu yıl en etkileyici yağmurlardan biridir.

Doruk tarihleri yıldan yıla bir iki gün oynayabilir. Güncel doruk saatleri ve beklenen sayılar için TÜBİTAK Ulusal Gözlemevi ve benzeri kurumların duyurularını kontrol edin.

Nasıl izlenir?

  1. Karanlık yer seçinŞehir ışıklarından uzak, ufku geniş bir yer bulun. Işık kirliliği soluk meteorları görünmez kılar.
  2. Ay evresine bakınParlak Ay, gökyüzünü aydınlatır. Yeni Ay'a yakın geceler idealdir.
  3. Gözünüzün alışmasını bekleyinGözün karanlığa uyum sağlaması yaklaşık 20-30 dakika sürer. Bu sürede telefon ekranına bakmaktan kaçının; gerekirse kırmızı ışıklı fener kullanın.
  4. Rahat bir konum alınŞezlong, mat veya uyku tulumu üzerinde sırtüstü yatıp gökyüzünün geniş bir kısmını görün.
  5. Radyanta doğrudan bakmayınGenellikle radyanttan yaklaşık 30-45 derece uzağa bakmak önerilir; böylece meteorların izleri daha uzun görünür.
  6. Sabırlı olunGece yarısından sonra şafağa kadar olan saatlerde genellikle daha fazla meteor görülür. En az bir iki saat ayırın.

Güvenlik ve hazırlık

Sık sorulan sorular

Meteor yağmuru Dünya'ya zarar verir mi?

Hayır. Parçacıklar çok küçüktür ve neredeyse tamamı atmosferde yanarak yok olur.

Meteor ile meteorit aynı şey mi?

Hayır. Meteor atmosferdeki ışık olayıdır; yere ulaşan parçaya meteorit denir. Yağmur parçacıkları genellikle yere ulaşmaz.

Saatte kaç meteor görürüm?

Bu sayı yağmura, gökyüzünün karanlığına, Ay'a ve radyantın yüksekliğine göre büyük değişir. Resmî tahminlerde geçen değerler ideal koşullar içindir.

Fotoğraf çekilebilir mi?

Evet. Sehpalı bir kamerayı geniş açı, uzun pozlama ve yüksek ISO ile ayarlayıp aralıklı çekim yapabilirsiniz.

Kaynak: TÜBİTAK

Bilim bölümünden son haberler

Sorun mu var, eksik mi gördün?

Sorunu ya da maddede gördüğün hatayı yaz; editörlerimiz inceler. Yanıtlar yayınlanmaz.

Ne iletmek istiyorsun?

En az 10 karakter.

Yanıt verebilmemiz için. Başka amaçla kullanılmaz.