Sıcak çarpmasında ilk yardım nasıl yapılır?
Kısa cevap
Sıcak çarpması acil durumdur. Önce 112'yi arayın, kişiyi serin ve gölge bir yere alın, giysilerini gevşetin ve vücudunu su, ıslak bez ya da buzla hızla soğutun.
Yapılacaklar
- 112'yi aradım
- Kişiyi serin ve gölge ortama aldım
- Giysileri gevşettim
- Vücudu ıslak bez, su ya da buzla soğuttum
- Bilinç ve solunumu izliyorum
Sıcak çarpması nedir?
Sıcak çarpması, vücudun aşırı sıcak ortamda ya da yoğun efor sırasında ısısını yeterince atamaması ve vücut ısısının tehlikeli düzeyde yükselmesidir. Merkezi sinir sistemini ve organları etkileyebilir. Daha hafif tablo olan sıcak bitkinliğinden farkı, zihinsel durumun bozulmasıdır.
Belirtiler
- Çok yüksek vücut ısısı, sıcak ve kızarık cilt
- Şiddetli baş ağrısı, baş dönmesi, bulantı
- Kafa karışıklığı, konuşma bozukluğu, huzursuzluk
- Hızlı nabız ve hızlı soluma
- Havale ya da bilinç kaybı
- Ter olabilir de olmayabilir; terin olmaması tanıyı dışlamaz
İlk yardım adımları
- 112'yi arayınDurumu ve konumunuzu net söyleyin.
- Serin ortama alınKişiyi gölgeye ya da klimalı bir yere taşıyın, sırtüstü yatırın.
- Giysileri gevşetinFazla ve sıkı giysileri çıkarın.
- Hızla soğutunCildi su ile ıslatıp yelpazeleyin; boyun, koltuk altı ve kasıklara ıslak bez ya da buz paketi koyun. Mümkünse serin suya daldırmak da etkilidir.
- Takip edinBilinci, solunumu ve nabzı izleyin. Bilinç kaybolur ve solunum yoksa temel yaşam desteği uygulayın.
Nelere dikkat edilmeli?
- Bilinci kapalıysa: Ağızdan sıvı vermeyin; boğulma riski vardır.
- Ateş düşürücü: Sıcak çarpmasında ateş düşürücü ilaçlar işe yaramaz, vermeyin.
- Havale: Kişiyi tutmayın, çevresindeki tehlikeli nesneleri uzaklaştırın.
- Yalnız bırakmayın: Düzelmiş görünse bile sağlık ekibi değerlendirmelidir.
Sık sorulan sorular
Sıcak çarpması ile sıcak bitkinliği aynı mıdır?
Hayır. Bitkinlikte halsizlik, terleme ve baş dönmesi olur; çarpmada ise kafa karışıklığı, havale ya da bilinç değişikliği görülür ve acildir.
Kişi bilinçliyse su verilebilir mi?
Bilinci açık ve yutabiliyorsa küçük yudumlarla serin su verilebilir. Bilinci bulanıksa vermeyin.
Kimler daha risklidir?
Bebekler, çocuklar, yaşlılar, kronik hastalığı olanlar, açıkta çalışanlar ve sporcular daha risklidir.
Sorun mu var, eksik mi gördün?
Sorunu ya da maddede gördüğün hatayı yaz; editörlerimiz inceler. Yanıtlar yayınlanmaz.