İçeriğe geç
Bora Haber
Piyasalar
  • Dolar50,44artış %0,05
  • Euro55,34düşüş %0,18
  • Sterlin66,55düşüş %0,11
  • BIST 10011.477düşüş %3,08
  • Gram altın6.043düşüş %3,53
  • Ons altın$3.726düşüş %3,58
  • Bitcoin$62.702düşüş %1,5
SON DAKİKA
Kültür ve sanat

UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras listesinde Türkiye'den neler var?

Kısa cevap

Türkiye'den Mevlevi Sema Töreni, Türk kahvesi kültürü, Karagöz, âşıklık geleneği, Kırkpınar, ebru ve Kuşköy ıslık dili gibi pek çok unsur UNESCO listelerinde yer alır. Liste her yıl değiştiği için güncel hâli UNESCO'dan kontrol edilmelidir.

UNESCO'nun 2003 tarihli Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Sözleşmesi, toplulukların yaşatdığı gelenekleri, sözlü anlatımları, performans sanatlarını, törenleri, el sanatlarını ve doğayla ilgili bilgileri korumayı amaçlar. Türkiye bu sözleşmeye taraftır ve başvuruları Kültür ve Turizm Bakanlığı yürütür.

UNESCO'nun üç temel listesi

  • İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Miras Temsili Listesi: Mirasın çeşitliliğini görünür kılan unsurlar yazılır. Türkiye'nin unsurlarının çoğu bu listededir.
  • Acil Korunma Gerektiren Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi: Yaşaması risk altında olan unsurlar için kullanılır.
  • İyi Koruma Uygulamaları Kaydı: Başarılı koruma programlarını örnek göstermek için tutulur.

Türkiye'den bilinen unsurlardan örnekler

Aşağıdakiler Temsili Listede yer alan, yerleşik örneklerdir; liste tam ya da güncel bir döküm değildir.

  • Mevlevi Sema Töreni
  • Türk kahvesi kültürü ve geleneği
  • Karagöz
  • Âşıklık geleneği
  • Kırkpınar yağlı güreş festivali
  • Ebru, Türk kâğıt süsleme sanatı
  • Geleneksel Türk okçuluğu
  • Kuşköy ıslık dili (Giresun): 2017'de Temsili Listeye yazıldı

Bir unsur listeye nasıl girer?

  1. Envantere kayıtUnsur, ulusal düzeyde somut olmayan kültürel miras envanterine alınır. Bu süreçte Kültür ve Turizm Bakanlığı rol oynar.
  2. Topluluk katılımıUnsuru yaşatan topluluk, grup ya da kişilerin bilgilendirilmiş rızası ve katılımı aranır.
  3. Aday dosyasıBakanlık, koruma önlemlerini de içeren bir aday dosyası hazırlayıp UNESCO'ya sunar.
  4. DeğerlendirmeDosya UNESCO'nun değerlendirme organlarında incelenir. Karar, Hükümetlerarası Komite toplantısında verilir.

Sık sorulan sorular

Sık sorulan sorular

Listeye girmek bir unsuru yasal olarak korur mu?

UNESCO listesi mülkiyet ya da telif hakkı vermez. Amacı, unsurun yaşatılması için farkındalık ve koruma önlemlerini güçlendirmektir.

Bir unsur tek bir ülkeye mi ait olur?

Hayır. Birçok unsur birden çok ülkenin ortak dosyasıyla yazılır. Bu, o unsurun yalnızca bir devlete ait olduğu anlamına gelmez.

Somut miras ile somut olmayan miras arasındaki fark nedir?

Somut miras anıt ve alanlar gibi fiziksel varlıkları kapsar (Dünya Mirası Listesi). Somut olmayan miras ise bilgi, beceri, gelenek ve uygulamalardır.

Güncel listeyi nereden öğrenebilirim?

UNESCO'nun resmî Somut Olmayan Kültürel Miras sayfasından, ülke bazında filtreleyerek görebilirsiniz.

Kaynak: Kültür ve Turizm Bakanlığı

Magazin bölümünden son haberler

Sorun mu var, eksik mi gördün?

Sorunu ya da maddede gördüğün hatayı yaz; editörlerimiz inceler. Yanıtlar yayınlanmaz.

Ne iletmek istiyorsun?

En az 10 karakter.

Yanıt verebilmemiz için. Başka amaçla kullanılmaz.