İçeriğe geç
Bora Haber
Piyasalar
  • Dolar50,44artış %0,05
  • Euro55,34düşüş %0,18
  • Sterlin66,55düşüş %0,11
  • BIST 10011.477düşüş %3,08
  • Gram altın6.042düşüş %3,54
  • Ons altın$3.726düşüş %3,59
  • Bitcoin$62.700düşüş %1,55
SON DAKİKA

Dünya Bankası: Enerji fiyatları 2026'da yüzde 32 artacak, Brent ortalama 91 dolar olacak

Dünya Bankası'nın emtia raporu, Orta Doğu'daki çatışmalar nedeniyle enerji fiyatlarının son dört yılın en yüksek seviyesine çıkmasını öngörüyor. Gıda, metal ve değerli metal fiyatlarının da yükselmesi bekleniyor.

Sena Atlas

· 3 dk okuma

Yeşil korkuluklu beyaz silindirik depolama tankları ve açık mavi gökyüzü; tanklardan birinin yanında metal merdiven uzanıyor.
Enerji piyasaları için temsili görsel: endüstriyel depolama tankları. Temsili görsel · Fotoğraf: Jan van der Wolf / Pexels

Dünya Bankası'nın emtia piyasalarına ilişkin yeni raporuna göre Orta Doğu'daki çatışmalar petrol stoklarını azaltıyor ve enerji fiyatlarının son dört yılın en yüksek seviyesine çıkması bekleniyor. Tahıl sevkiyatlarındaki aksamalar ile El Nino hava olayı da hasadı ve gıdaya erişimi tehdit ediyor.

Enerji ve petrol

Rapor, stokların erimesiyle dünyanın yeni arz şoklarına karşı daha savunmasız hale geldiğini vurguluyor. Enerji fiyatlarının üç yıllık düşüşün ardından 2026'da yüzde 32 artması, 2027'de ise yüzde 11,5 gerilemesi öngörülüyor. Brent petrolün varil fiyatının 2025'te 69 dolar olduktan sonra 2026'da ortalama 91 dolara çıkması, 2027'de 79 dolara inmesi bekleniyor.

Çatışmanın enerji üretimi ve tüketiminde değişiklik gerektirdiği belirtilen raporda, küresel petrol arzının 2026'da yüzde 5,2 azalacağı tahmin ediliyor. 2020'deki küresel resesyon hariç tutulduğunda bu, 40 yılı aşkın sürenin en büyük düşüşü olacak. Petrol tüketiminin ise yüzde 2,5 gerilemesi bekleniyor; bu, 2020 ve 1980'in ardından kayıtlardaki en büyük üçüncü yıllık daralma anlamına geliyor. Yükselen fiyatlar talebi baskılıyor, elektrifikasyon da özellikle Çin'de petrol kullanımını azaltıyor. Buna karşın üretimin tüketimin altında kalması stoklardan daha fazla çekilmesine yol açıyor.

Gıda, gübre ve metaller

Çatışmanın tahıl sevkiyatlarını aksatması, El Nino'nun hasadı tehdit etmesi ve yüksek akaryakıt ile gübre fiyatlarının üretim maliyetlerini artırması nedeniyle gıda emtia fiyatlarının 2026'da yüzde 10,3, 2027'de yüzde 7,2 yükselmesi bekleniyor. Gübre fiyatlarının, yılın başındaki sert üre artışının ardından 2026'da yüzde 14,3 artıp 2027'de 2025 seviyelerine dönmesi öngörülüyor. Genel emtia fiyatlarının 2026'da yüzde 23,1 artıp 2027'de yüzde 7 düşeceği tahmin ediliyor.

Metal fiyatlarının 2026'da yüzde 24,5 artarak yeni zirvelere çıkması bekleniyor; alüminyum, bakır ve kalay rekor seviyelere ulaşıyor. Artışta yenilenebilir enerji, elektrikli araçlar ve veri merkezi yatırımlarından gelen güçlü talep ile bu yıl yaşanan arz kesintileri etkili oldu. Metal fiyatlarının 2027'de yüzde 3,3 gerilemesi öngörülüyor. Değerli metallerde ise jeopolitik ve politika kaynaklı belirsizlikler nedeniyle güvenli liman talebi yüksek kalıyor; fiyatların 2026'da yüzde 39,9 artıp 2027'de yüzde 8,3 gerilemesi, yine de 2015-2019 ortalamasının üç katından yüksek kalması bekleniyor. Altının 2026'da yüzde 33,6 yükselip 2027'de yüzde 7,6 düşmesi, gümüşün bu yıl yüzde 75,9 artıp gelecek yıl yüzde 11,4 gerilemesi tahmin ediliyor.

Riskler ve destek

Tahminler, küresel emtia arzını etkileyen çatışmalarda önemli bir tırmanış yaşanmayacağı varsayımına dayanıyor. Orta Doğu'daki çatışma şiddetlenir ve Rusya'nın petrol altyapısındaki hasar sürerse enerji fiyatları daha da yükselebilir. Yüksek enerji fiyatları, Karadeniz'deki tahıl sevkiyatlarına yönelik saldırılar ve çok şiddetli bir El Nino bir araya gelirse daha fazla insanı aşırı yoksulluğa sürükleyebilecek bir gıda krizi doğabilir. Bu olumsuz senaryoda Brent petrol 2027'de ortalama 105 dolara çıkabilir, gıda emtia fiyatları ise temel tahminlerin yüzde 12 üzerine çıkarak 2022 seviyelerini aşabilir.

Dünya Bankası Grubu, yükselen fiyatların etkileriyle mücadele eden ülkelere destek olmak için önceden düzenlenmiş 25 milyar dolarlık finansman dahil mevcut araçlarıyla 50 ile 60 milyar dolar arasında kaynak kullanıma sundu.

Dünya Bankası Başekonomist Yardımcısı ve Beklentiler Grubu Direktörü Ayhan Köse, emtia piyasalarının aynı anda gelen birçok büyük şokun etkisi altında olduğunu söyledi. Köse, yükselen enerji maliyetleri ve ticaretteki aksamaların çok sayıda emtianın fiyatını artırdığını, bunun enflasyonu, gıda güvencesizliğini ve ekonomik büyümeyi daha da kötüleştirme riski taşıdığını belirtti. Köse, en yoksul kesimlerin korunmasının ve ağır borç yükleriyle mücadele eden düşük gelirli ülkelere destek verilmesinin öncelik olması gerektiğini vurguladı.

Ekonomi rehberleri

Test çöz, ankete katıl

Videolu haberler

Yorumlar

Yorum yazmak için giriş yap.

Bu konuda daha fazlası

Tümünü gör