İstanbul'da ekimde PM10 kirliliği geçen yıla göre yaklaşık yüzde 10 arttı
İTÜ'den Prof. Dr. Hüseyin Toros'un çalışmasına göre İstanbul'da ekim ayı PM10 ortalaması 35,2 mikrograma çıktı. Artışta başlıca etken meteorolojik koşullar oldu.
· 3 dk okuma

İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi İklim Bilimi ve Meteoroloji Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. Hüseyin Toros, kentin 2025 ve 2026 ekim aylarındaki hava kirliliği verilerini karşılaştırdı. Çalışmada, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile İstanbul Büyükşehir Belediyesine (İBB) ait hava kalitesi istasyonlarında kaydedilen partikül madde (PM10) konsantrasyonları esas alındı.
İstasyon verileri
Ekim ayında 26 istasyondaki PM10 ortalaması metreküp başına 35,2 mikrogram olarak hesaplandı. Geçen yılın aynı ayında bu rakam 31,9 mikrogramdı. Buna göre PM10 kaynaklı kirlilik yaklaşık yüzde 10 yükseldi; Toros artışı yüzde 10,3 olarak ifade etti.
PM10 konsantrasyonu 6 istasyonda düşerken 20 istasyonda yükseldi. En yüksek ortalama metreküpte 71,3 mikrogramla "Sultangazi 3" istasyonunda, en düşük ortalama ise 18,1 mikrogramla "Üsküdar 1" istasyonunda ölçüldü. Ekim ayı ortalaması 50 mikrogramın üzerinde kalan istasyon sayısı geçen yıl 3 iken bu yıl 5 oldu.
Artışın nedenleri
Toros, artışın ana nedeninin meteorolojik değişkenler olduğunu belirtti. Eylül yağışlarının bu yıl geçen yıla göre yüzde 50 fazla olduğunu hatırlatan Toros şöyle konuştu:
Çok yağış almamıza rağmen geçen yıl yağışlar daha uzun süre etkili olduğu ve arka planda alçak basınç alanları daha etkili olduğu için geçen yıl bu yıla göre daha temiz bir hava ile karşı karşıyaydık. Bu sene ise maalesef havamız daha kirli çıkmış oldu.
Prof. Dr. Hüseyin Toros
Toros, yüksek basıncın hâkim olduğu dönemlerde hava hareketlerinin azalmasının kentlerde kirliliği artırdığını söyledi. Kentteki kirliliğin büyük bölümünün araçlardan kaynaklandığını, trafiğe kayıtlı araç sayısının 6 milyonu aştığını belirtti. Trafik yoğunluğu yüzünden kısa mesafelerde yolculuğun 20-30 dakikaya uzayabildiğini, araçların yolda daha uzun kalmasının egzoz salımını artırdığını ifade etti.
Havaların soğumasıyla ısınma kaynaklarının da devreye girdiğini anlatan Toros, binaların çoğunda doğal gaz kullanılsa da bazı küçük mahallelerde ve sanayi sitelerinde doğal gaz dışındaki yakıtlarla ısınmanın sürdüğünü, bunun kirliliği artırdığını kaydetti.
Sağlık sınırları ve iklim hedefi
Toros, sağlık açısından günlük PM10 değerinin metreküpte 50 mikrogramın altında olması gerektiğini söyledi. Dünya Sağlık Örgütünün (DSÖ) yıllık ortalama için 15 mikrogramın altını önerdiğini belirten Toros, "Bu değerin iki katından fazla kirli olduğumuzu görüyoruz." dedi.
Hava kirliliğinin kısa sürede temizlenebilecek bir sorun olmadığını, uzun vadeli çalışma gerektiğini vurgulayan Toros, Türkiye'nin 2053 karbon sıfır hedefini bu açıdan çok değerli bulduğunu söyledi. Karbon salımına yol açan maddelerin genellikle diğer kirleticilerin de kaynağı olduğunu, tümünün azaltılması gerektiğini belirtti.
Atmosferdeki karbondioksit yoğunluğunun sanayi öncesi dönemde 300 ppm'in altındayken bugün 430 ppm'e yükseldiğini aktaran Toros, bunun insan sağlığını doğrudan veya dolaylı etkilediğini söyledi. Türkiye'nin ev sahipliği yapacağı COP31'in Antalya'da yöneticileri, bilim insanlarını, öğrencileri ve farklı kuruluşları bir araya getireceğini hatırlattı.
Toros'tan çağrı
Toros, hava kirliliğinin okullarda, iş yerlerinde ve evlerde gündem maddesi olması gerektiğini vurguladı. Kirliliğin iklimi olumsuz etkilediğini, iklim değişikliğinin de taşkın, kuraklık, deniz seviyesinin yükselmesi, buzulların erimesi ve susuzluk gibi sonuçlar doğurduğunu söyledi. Toros, bireysel adımların önemine de değinerek şunları kaydetti:
Her birimiz evimizin önünü temiz tutarsak, iş yerimizin önünü temiz tutarsak, evimizde veya iş yerimizde veya ulaşımda herhangi alanda atmosfere zarar vermeyecek kirleticiler, yani atmosferin kirlenmesine katkı sağlamayacak yakıtlar kullanırsak, kaynakları verimli kullanırsak, atmosferimiz temizlenmiş olur, doğrudan sağlığımızı korumuş oluruz. Dolaylı olarak da şu anda tüm insanları tehdit eden küresel iklim değişikliğiyle ciddi anlamda mücadele etmiş oluruz. Hem de 2053 karbon sıfır hedefimize bir adım daha yaklaşmış oluruz.
Prof. Dr. Hüseyin Toros
Bora Haber konuyla ilgili daha önce Bakan Kurum: Olası İstanbul depremi milli güvenlik sorunu, dönüşüm desteği uzatıldı ve İstanbul'da sağanak yolları göle çevirdi, trafik yoğunluğu yüzde 90'a ulaştı haberlerini yayımlamıştı.
Bu konuda rehber
- Trafik cezası nasıl sorgulanır ve ödenir?Trafik cezalarını e-Devlet Kapısı üzerinden plaka veya TC kimlik numarasıyla sorgulayabilir, aynı yoldan ya da bankalar, PTT ve vergi daireleri aracılığıyla ödeyebilirsiniz. Güncel tutarı resmî kaynaktan kontrol edin.
- COP iklim zirvesi nedir, COP31 neden önemli?COP, BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'ne taraf ülkelerin her yıl toplandığı karar organıdır. COP31, 2026'da Türkiye'nin Antalya kentinde yapılıyor; müzakere başkanlığı ise Avustralya'da.
Gündem rehberleri
- İkametgâh (yerleşim yeri) belgesi nasıl alınır?Yerleşim yeri belgesini e-Devlet Kapısı'ndan T.C. kimlik numaranız ve şifrenizle girip "Yerleşim Yeri Belgesi Sorgulama" hizmetiyle alabilirsiniz. Alternatif olarak nüfus müdürlüklerine başvurabilirsiniz.
- Adli sicil kaydı (sabıka kaydı) nasıl alınır?Adli sicil kaydı, e-Devlet Kapısı üzerinden T.C. Kimlik Numarası ve e-Devlet şifresiyle giriş yapılarak “Adli Sicil Kaydı Sorgulama” hizmetinden birkaç adımda alınabilir.
- İşsizlik maaşına nasıl başvurulur?İşsizlik ödeneği için iş sözleşmeniz sona erdikten sonra İŞKUR'a e-Devlet üzerinden, İŞKUR İşgücü Piyasası Hizmetleri sistemi veya Hizmet Merkezi aracılığıyla başvurulur. Şartları taşıyorsanız ödenek bağlanır.





Yorumlar
Yorum yazmak için giriş yap.