KSÜ'de geliştirilen CarBioSys, kent ağaçlarının depoladığı karbonu hesaplıyor
KSÜ'lü akademisyenlerin geliştirdiği yazılım, ağacın tür ve ölçü bilgilerinden biyokütleyi ve depolanan karbonu tahmin ediyor. Sistem COP31'de uluslararası katılımcılara tanıtıldı.
· 2 dk okuma

KSÜ Orman Fakültesi Peyzaj Mimarlığı Bölümü Doktor Öğretim Üyesi Mahmut Tuğluer ile ekibi, ağaçların tuttuğu karbonu ve biyokütlesini hesaplayan CarBioSys adlı bir yazılım geliştirdi. Sistem, laboratuvar ve arazi çalışmalarından elde edilen verilerle üretilen katsayı ve formüllere dayanıyor.
Kullanıcı ağacın türünü, gövde çapını ve boyunu programa girdiğinde, sistem o ağacın tahmini biyokütle miktarını ve depoladığı karbon miktarını veriyor. Tuğluer, yazılımdan önce ağaçların gövde çapı, boyu, yaprak ve dal örneklerine ilişkin verileri topladıklarını, hesaplama katsayılarını bu verilerle belirlediklerini söyledi.
Belirlediğimiz katsayıları sisteme aktararak herkesin kullanabileceği CarBioSys karbon depolama ve biyokütle hesaplama sistemini oluşturduk.
Mahmut Tuğluer
Parklardan yol ağaçlarına
Çalışmalar parkları, yol ağaçlandırmalarını ve farklı kentsel yeşil alanları kapsıyor. Bugüne dek farklı türlerden çok sayıda ağacın karbon depolama miktarı hesaplandı; araştırma ve uygulama çalışmaları sürüyor. Tuğluer, orman alanlarındaki toplu ağaçların potansiyelini belirlemek için başka yöntemler bulunduğunu, kendi modelleriyle ise kentlerdeki tekil ve dağınık ağaçların da değerlendirilebildiğini belirtti.
Ekip yazılımı geliştirmeyi sürdürüyor. Türkiye'ye özgü katsayılarla yaklaşık 200 yerel ağaç türünü sisteme eklemek ve bu alanda ulusal bir yöntem oluşturmak hedefleniyor.
Karbon depolamayı etkileyen etkenler
Tuğluer'e göre ağaçların karbon depolama miktarı yalnızca türe bağlı değil. Yetişme ortamı, iklim koşulları, yaş, büyüklük, bakım ve sağlık durumu da bu kapasiteyi etkiliyor; aynı türden ağaçlar farklı ortamlarda farklı miktarda karbon depolayabiliyor. Bu nedenle kent ağaçlandırmalarında doğru yere doğru türün seçilmesi ve uygun bakımın sağlanması gerekiyor.
Tuğluer, yol refüjlerinde alt dalları genişleyen ağaçların ilerleyen yıllarda trafik güvenliği ve görüş mesafesi yüzünden budanmak zorunda kalabildiğini de aktardı. Bu tür sorunları önlemek için ağaçlandırmanın uzun vadeli planlanması gerektiğini söyledi.
COP31'de tanıtıldı
CarBioSys, Antalya'da düzenlenen COP31 kapsamında uluslararası katılımcılara tanıtıldı. Tuğluer, farklı katılımcılarla işbirliğine yönelik ön protokoller imzaladıklarını bildirdi. Yazılımın ağaç bulunan her yerde kullanılabileceğini, yerel yönetimlerin desteğiyle il ve ilçelerdeki kent ağaçlarının envanterinin de çıkarılabileceğini ekledi.
Bora Haber konuyla ilgili daha önce Tarımsal atıklardan karbondioksit ve hidrojen depolayan "karbon köpük" üretildi ve Albanese ile Bakan Bowen'in COP31'deki telefon esprisi kameraya yansıdı haberlerini yayımlamıştı.
Bu konuda rehber
- İklim değişikliği nedir, nedenleri ve etkileri nelerdir?İklim değişikliği, Dünya'nın uzun vadeli sıcaklık ve yağış düzenlerindeki kalıcı kaymadır. Günümüzde ana nedeni, fosil yakıtlardan kaynaklanan sera gazı salımlarıdır; etkileri sıcak hava dalgaları, kuraklık ve deniz seviyesi yükselmesidir.
- COP iklim zirvesi nedir, COP31 neden önemli?COP, BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'ne taraf ülkelerin her yıl toplandığı karar organıdır. COP31, 2026'da Türkiye'nin Antalya kentinde yapılıyor; müzakere başkanlığı ise Avustralya'da.
Teknoloji rehberleri
- e-Okul'dan not ve devamsızlık nasıl görüntülenir?e-Okul Veli Bilgilendirme Sistemi'ne e-Devlet ile veya veli şifresiyle giriş yapıp öğrenciyi seçerek not, devamsızlık ve ders bilgilerini görüntüleyebilirsiniz. Öğrenciler de kendi hesaplarıyla bakabilir.
- Öğrenci belgesi e-Devlet'ten nasıl alınır?Öğrenci belgesini e-Devlet Kapısı'na giriş yaparak, hizmet arama kısmından “öğrenci belgesi” yazıp ilgili hizmeti açarak alabilirsiniz. Belge elektronik olarak oluşur; kayıtlı olduğunuz kurumun kabul koşullarını kontrol edin.
- Planlı elektrik kesintisi nasıl sorgulanır, kesintide haklar nelerdir?Planlı kesintileri bölgenizdeki elektrik dağıtım şirketinin internet sitesi, mobil uygulaması veya çağrı merkezi üzerinden sorgulayabilirsiniz. Kesinti ve kalite hakları için denetleyici kurum Enerji Piyasası Düzenleme Kurumudur (EPDK).





Yorumlar
Yorum yazmak için giriş yap.