Prof. Dr. Osman Bektaş: Marmara Fayı'nın kesimleri aynı davranmıyor
Emekli jeoloji profesörü Osman Bektaş, Marmara Denizi tabanındaki çukur ve sırtların fayın bazı kesimlerinde yavaş harekete, bazılarında kilitlenmeye yol açabileceğini söyledi.
· 2 dk okuma

Emekli jeoloji profesörü Osman Bektaş, Marmara Fayı'nın boydan boya aynı özelliği taşımadığını söyledi. 41rapor'un haberine göre Bektaş, Marmara Denizi tabanındaki çukur ve sırtların fayın hareketini etkilediği görüşünü üç akademik çalışmaya dayandırıyor.
Çukur ve sırtlar fayı nasıl etkiliyor?
Bektaş'a göre deniz tabanındaki çukur ve sırtlar, yer kabuğunun fiziksel özelliklerini fay boyunca değiştiriyor. Bu değişim, fayın bazı kesimlerinin yavaş hareket etmesine, bazı kesimlerinin ise kilitlenip gerilim biriktirmesine yol açabiliyor. Bektaş, aynı yapıların bir depremde kırılmanın nerede ilerleyip nerede duracağını da etkileyebileceğini belirtiyor.
Yer biliminde sürünme, fayın iki yanının ani bir kırılma olmadan yavaşça yer değiştirmesi anlamına geliyor. Kilitli kesimlerde ise hareket engellendiği için gerilim birikebiliyor; bu gerilimin birdenbire boşalması deprem doğurabiliyor.
Dayandığı üç çalışma
Bektaş, görüşünü güçlendirdiğini söylediği üç araştırmayı andı: Fernandez, Cacace ve Scheck-Wenderoth'un 2026 tarihli çalışması, Fernandez ve Scheck-Wenderoth'un 2024 tarihli çalışması ile Güvercin ve Barbot'un 2025 tarihli araştırması. Bektaş'a göre bu çalışmalar, fay boyunca kabuk yapısının, sıcaklığın ve mekanik özelliklerin değiştiğini gösteriyor.
Bektaş daha önce de Marmara'daki fay hareketlerinin yalnızca fayın uzunluğu üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini söylemişti. 2025'teki 6,2 büyüklüğündeki Silivri depremine ilişkin araştırmaları değerlendiren Bektaş, kırılmanın ilerleyişinde deniz tabanındaki yapısal yükseltilerin etkili olabileceğine dikkat çekmişti.
Deprem tehlikesi sürüyor
Bu çalışmalar, olası bir depremin tarihini, büyüklüğünü ya da kesin kırılma güzergâhını ortaya koymuyor. Çukur ve sırtların kırılma davranışını etkileyebileceği yönündeki değerlendirmeler, bölgede büyük deprem olmayacağı anlamına da gelmiyor. Bektaş önceki açıklamalarında da Marmara'da önemli bir deprem tehlikesi bulunduğunu vurgulamıştı.
Bu konuda rehber
- Deprem büyüklüğü ile şiddeti arasındaki fark nedir?Büyüklük, depremin kaynağında açığa çıkan enerjiyi ölçen tek bir değerdir. Şiddet ise depremin bir yerde yarattığı etkiyi anlatır ve yere göre değişir.
- Deprem çantasında neler olmalı?Deprem çantasında en az üç günlük su ve yiyecek, ilk yardım malzemesi, el feneri, düdük, ilaçlar, belgelerin kopyaları ve pil/powerbank bulunmalı. Çanta kapıya yakın, kolay ulaşılır yerde durmalı.
Bilim rehberleri
- Lodos nedir, neden olur ve lodos uyarısında nelere dikkat edilmeli?Lodos, Türkiye'de güneybatıdan esen kuvvetli rüzgârın halk arasındaki adıdır. Uyarı verildiğinde çatı, cam, ağaç ve deniz kaynaklı risklere karşı önlem alın; Meteoroloji Genel Müdürlüğü duyurularını izleyin.
- Karbonmonoksit zehirlenmesi: belirtileri ve korunma yollarıKarbonmonoksit (CO) renksiz, kokusuz bir gazdır; soba, şofben ve kombi gibi cihazların yetersiz yanmasıyla oluşur. Belirti fark edilirse hemen açık havaya çıkın, 112'yi arayın.
- Sel ve su baskınında ne yapılmalı? Öncesi, sırası ve sonrası için önerilerSel öncesinde acil durum çantası ve tahliye planı hazırlayın; sırasında yüksek ve güvenli yere çıkın, akan suya girmeyin; sonrasında elektrik ve gıda güvenliğini kontrol edin. Resmî uyarılar için AFAD ve Meteoroloji'yi izleyin.





Yorumlar
Yorum yazmak için giriş yap.