İçeriğe geç
Bora Haber
Piyasalar
  • Dolar50,44artış %0,05
  • Euro55,34düşüş %0,18
  • Sterlin66,55düşüş %0,11
  • BIST 10011.477düşüş %3,08
  • Gram altın6.041düşüş %3,55
  • Ons altın$3.725düşüş %3,6
  • Bitcoin$62.686düşüş %1,61
SON DAKİKA

Bakan Kacır: Yetkiyi yapay zekaya devredebiliriz ama sorumluluğu devredemeyiz

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, bir forumda yapay zekada sorumluluğun insanda kaldığını söyledi; 2030 Yapay Zeka Eylem Planı'nın hedeflerini de sıraladı.

Nehir Gökçe

· 4 dk okuma

Mavi ışıkla parlayan gözleri olan beyaz, insansı bir robot; kolları yana uzanmış halde koyu mor-mavi bir arka planda duruyor.
Yapay zekâya yetki devri ve sorumluluğun insanda kalması üzerine tartışma. Temsili görsel · Fotoğraf: Pavel Danilyuk / Pexels

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, bir forum kapsamında düzenlenen "Yapay Zeka Çağında Sorumluluğu Yönetmek" başlıklı oturumda konuştu. Kacır, yapay zekanın insanlığın gelişiminin uzun tarihinde bir dönüm noktası olduğunu söyledi.

Bakan, devasa veri ve bilgi işlem gücüyle beslenen yapay zeka sistemlerinin artık dili anlayabildiğini, karmaşık örüntüleri tanıyabildiğini, içerik üretebildiğini ve bir zamanlar yıllarca süren insan uzmanlığı gerektiren sorunları çözebildiğini belirtti. En derin değişimin ise bu sistemlerin neler başarabildiğiyle değil, insan muhakemesi ile makine özerkliği arasındaki ilişkiyi yeniden şekillendirmesiyle ilgili olduğunu ifade etti.

Yetkiyi yapay zekaya devredebiliriz ancak sorumluluğu devredemeyiz.

Mehmet Fatih Kacır

Sorumluluk, şeffaflık ve yoğunlaşma uyarısı

Kacır, insanların yüzyıllardır yeteneklerini genişletmek için araçlar geliştirdiğini, bugün ise talimatları yerine getiren makinelerden, uygularken belirli bir takdir yetkisi kullanabilen sistemlere geçildiğini söyledi. Yapay zekanın talimatların ötesine geçerek hata yapması ya da zarara yol açması halinde sorumluluğun kimde olacağı sorusunun önem kazandığını belirten Bakan, bu sistemlerin güvenlik ihlallerine, ölümlü kazalara ve ayrımcı sonuçlara yol açabileceğine dikkat çekti.

Gelişmiş sistemlerdeki şeffaflık eksikliğinin hesap verebilirliği zorlaştırdığını söyleyen Kacır, yapay zeka geliştirmek için gereken kaynakların az sayıda teknoloji şirketinde yoğunlaştığını anlattı. 2025'te dünyadaki kayda değer öncü yapay zeka modellerinin yüzde 90'ından fazlasının sektör tarafından geliştirildiğini, küresel yapay zeka işlem gücünün tahminen yüzde 70'inin ise yalnızca 5 şirketin elinde bulunduğunu belirtti. Güvenli, adil ve sorumlu kullanımı sağlayacak evrensel ve bağlayıcı bir çerçevenin bulunmadığına da işaret eden Kacır, yapay zeka kaynaklı dezenformasyonun toplumsal güveni, kamusal tartışmaları ve kurumların güvenilirliğini tehdit ettiğini vurguladı.

Kacır, hükümetlerin net kurallar koyma, etkili gözetim sağlama ve temel hakları koruma konusunda temel bir sorumluluğu olduğunu, ancak toplumu korumakla inovasyonu ilerletmenin el ele gitmesi gerektiğini söyledi. İnsan merkezli ve risk temelli bir yaklaşımın en doğru yol olduğunu, Türkiye'nin yaklaşımının da bu olduğunu ifade etti.

Türkiye'nin yapay zeka hedefleri

Bakan, hedeflerini araştırma, yenilikçilik ve sanayi üretimi ekosistemi üzerine kurduklarını söyledi. Bugüne kadar 82 bin üniversite öğrencisine yapay zeka becerisi kazandırıldığını, ulusal süper bilgisayar altyapısından 9 bin araştırmacının yararlandığını bildirdi. Dijital Avrupa Programı ve EuroHPC Ortak Girişimi kapsamında araştırmacı ve girişimcilerin Avrupa'nın önde gelen süper bilgisayarlarında 100 milyon dolar değerindeki bilgi işlem kaynağına ücretsiz erişim sağladığını da kaydetti.

Kacır, TÜBİTAK Yapay Zeka Enstitüsünün bilimsel uzmanlığı sanayinin ihtiyaçlarıyla buluşturduğunu, Yapay Zeka Ekosistem Çağrılarıyla araştırmaların ürün, hizmet ve ekonomik değere dönüşmesini desteklediklerini söyledi. KOBİ'lerin yapay zekayı benimsemesine yönelik çalışmalar yürütüldüğünü, TEKNOFEST ve Deneyap Teknoloji Atölyeleri gibi girişimlerle yeni nesil araştırmacı, mühendis ve girişimcilerin yetiştirildiğini anlattı. HIT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı ile yapay zeka ve veri merkezi yatırımlarını hızlandırdıklarını da belirtti.

2030 Yapay Zeka Eylem Planı'nı hazırladıklarını anımsatan Kacır, planın sorumlu inovasyonu, insan gözetimini ve toplumsal güveni merkeze aldığını söyledi. Hedefleri şöyle sıraladı:

Amacımız, Türkiye'yi yapay zeka teknolojilerinde öncü ülkeler arasına yerleştirmektir. 5 milyon vatandaşımıza yapay zeka okuryazarlığı becerileri kazandırmayı, 10 bin ileri düzey yapay zeka uzmanının yanı sıra, bu teknolojileri farklı sektörlerde uygulayabilecek 100 bin profesyonel yetiştirmeyi hedefliyoruz. En az 2 bin kamu veri setini araştırmacılara ve girişimcilere açarak, gerçek dünya sorunlarına çözümler geliştirmeleri için onlara yeni fırsatlar sunacağız. Türkiye'nin veri merkezi kapasitesini 2030 yılına kadar en az 1 gigavata çıkaracak, veri merkezleri, bulut bilişim ve yapay zeka altyapısına özel sektör öncülüğünde en az 10 milyar dolarlık yatırım harekete geçireceğiz.

Mehmet Fatih Kacır

BİLGE ve düzenleme çalışmaları

Kacır, Türkçe büyük dil modeli BİLGE'nin Türkiye'nin teknolojik bağımsızlığını güçlendireceğini, Türkçe ve yerel ekosistem için tasarlanmış yeni üretken yapay zeka uygulamalarının önünü açacağını söyledi. Bakan, BİLGE'nin ilk sürümünün çok yakında geliştiricilerin kullanımına sunulacağını bildirdi.

Yapay zekanın güvenli ve sorumlu kullanımına yönelik düzenlemeler üzerinde de çalıştıklarını aktaran Kacır, uygulamaların taşıdığı risklere göre farklı yükümlülükler getirilmesini ve yüksek riskli sistemlerde daha güçlü güvenceler ile insan gözetimi sağlanmasını öngören bir yaklaşımdan söz etti.

Bora Haber konuyla ilgili daha önce Kacır: Türkçe dil modeli BİLGE'nin ilk sürümü yakında geliştiricilerin kullanımına açılacak ve Yapay zeka destekli yerli mikro uydu GEZGİN-1 2028'de fırlatılacak haberlerini yayımlamıştı.

Bu konuda rehber

Bilim rehberleri

Test çöz, ankete katıl

Videolu haberler

Yorumlar

Yorum yazmak için giriş yap.

Bu konuda daha fazlası

Tümünü gör