İçeriğe geç
Bora Haber
Piyasalar
  • Dolar50,49artış %0,05
  • Euro55,40düşüş %0,11
  • Sterlin66,28düşüş %0,33
  • BIST 10011.131düşüş %3,02
  • Gram altın5.707artış %0,05
  • Ons altın$3.515değişim yok %0,0
  • Bitcoin$60.705artış %0,84
SON DAKİKA

Bilim insanları simüle edilmiş Ay toprağında patates yetiştirdi

Oregon State Üniversitesi araştırmacıları, Ay toprağını taklit eden ortama solucan gübresi ekleyerek "Modoc" patates çeşidini yetiştirdi. Karışımın yüzde 30'u organik madde olduğunda verim Dünya toprağıyla aynı seviyeye ulaştı.

Nehir Gökçe

· 3 dk okuma

Üst üste yığılmış, açık kahverengi kabuklu, farklı boyutlarda pürüzsüz patateslerin yakın çekim görüntüsü.
Temsili görsel: Patates, bilim insanlarının zorlu koşullarda besin üretimi üzerine çalıştığı bitkilerden biri. Temsili görsel · Fotoğraf: Doğan Alpaslan Demir / Pexels

Bilim insanları, Ay yüzeyindeki toprağı taklit eden bir ortamda güvenli ve besleyici patates yetiştirmeyi başardı. NASA destekli çalışmada, erken olgunlaşan, kırmızı kabuklu ve beyaz etli "Modoc" patates çeşidi kullanıldı. Sonuçlar npj Microgravity dergisinde yayımlandı.

ABD ve Çin, önümüzdeki yıllarda Ay'a astronot göndermeyi ve orada uzun süreli üsler kurmayı planlıyor. Uzmanlara göre ihtiyaç duyulan tüm gıdanın Dünya'dan taşınması pek mümkün görülmediği için, görevlilerin sürdürülebilir biçimde beslenmesinde yerel gıda üretimi kritik önem taşıyor.

Solucan gübresiyle verim arttı

Ay yüzeyini kaplayan toprağa "Ay regoliti" deniyor. Milyarlarca yıl boyunca göktaşı çarpmalarıyla oluşan ezilmiş kaya ve tozdan meydana gelen regolit keskin, cam benzeri bir yapıya sahip ve Dünya toprağının aksine organik madde içermiyor. Yüksek miktarda bakır gibi ağır metaller barındırması da tarımı zorlaştırıyor.

Araştırmacılar, solucanların organik atıkları ayrıştırmasıyla ortaya çıkan, besin açısından zengin "vermikompost" maddesini Ay toprağı benzerine farklı oranlarda kattı. Bitkiler bir serada, güneş ışığı ve yapay ışık altında büyütüldü.

Vermikompost eklenmeyen ortamda patatesler neredeyse hiç kök ya da yumru oluşturmadı. Karışımın yüzde 95'i regolit, yüzde 5'i vermikompost olduğunda bile bitkiler bir ölçüde kök ve yumru geliştirdi. Yüzde 30 vermikompost içeren denemelerde ise verim, Oregon'un yüksek patates verimiyle bilinen Hermiston bölgesinden alınan Dünya toprağındaki verimle aynı düzeye çıktı.

Ay regoliti azot içermiyor. Bu nedenle takviye yapılmadan hiçbir tarım ürünü yetişemiyor.

Aymeric Goyer, Oregon State Üniversitesi bitki biyoloğu

Çalışmanın lideri Goyer, organik madde bulunmayan ortamda patateslerin aşırı miktarda ağır metal emdiğini ve bunun bitki için zehirli hale gelebildiğini belirtti. Organik madde ise ağır metallerin alımını azaltarak birikmelerini önlüyor.

Patatesin tadına henüz bakılmadı

Goyer, patatesin birim arazi başına birçok ürüne göre daha fazla kalori sağladığını söyledi. Ona göre patates muzu geride bırakacak düzeyde potasyum içeriyor, C vitamini açısından zengin, kaliteli protein sağlıyor ve tokluk indeksi yüksek.

Hasat edilen ürünler laboratuvar analizlerinde kullanıldığı için araştırmacılar patateslerin tadına henüz bakmadı. Bitkiler küçük saksılarda büyütüldüğünden patatesler de küçük kaldı. Goyer, daha büyük saksılarda ikinci bir çalışma yürüttüklerini ve bu çalışmada marketlerdeki boyutlara yakın patatesler elde ettiklerini söyledi.

Bora Haber konuyla ilgili daha önce SpaceX, yörüngeden dönen Starship'i ilk kez kule kollarıyla havada yakaladı ve NASA, Ay'da kalıcı üs için yaklaşık 10 milyar dolarlık program başlatıyor haberlerini yayımlamıştı.

Arka plan

Mart ayında yayımlanan başka bir araştırmada, vermikompostla desteklenmiş Ay regolitinde nohudun başarıyla yetiştirildiği açıklanmıştı. Goyer'a göre domates, marul ve yonca gibi baklagiller üzerinde çalışan ekipler de var.

Çalışmanın ortak yazarı, uzay biyoloğu David Handy ise geliştirilen teknolojilerin, tarımsal üretimin düşük olduğu ve dışarıdan sevkiyata bağımlı bölgelerde, örneğin şehir merkezlerinde veya çöl topluluklarında gıda üretimine yarayabileceğini söyledi.

Bilim rehberleri

Test çöz, ankete katıl

Videolu haberler

Yorumlar

Yorum yazmak için giriş yap.

Bu konuda daha fazlası

Tümünü gör