İçeriğe geç
Bora Haber
Piyasalar
  • Dolar50,44artış %0,05
  • Euro55,34düşüş %0,18
  • Sterlin66,55düşüş %0,11
  • BIST 10011.477düşüş %3,08
  • Gram altın6.041düşüş %3,55
  • Ons altın$3.725düşüş %3,6
  • Bitcoin$62.686düşüş %1,61
SON DAKİKA

NASA, Ay'da kalıcı üs için yaklaşık 10 milyar dolarlık program başlatıyor

NASA, astronotların Ay'da yaşayıp araştırma yapabilmesi için yaklaşık 10 milyar dolarlık yatırım planını açıkladı. Programda sekiz şirket görev alacak, nükleer enerjili PROMISE aracı Ay'ın güney kutbunu keşfedecek.

Nehir Gökçe

· 3 dk okuma

Karanlık gökyüzünde, sağ tarafı aydınlık bir hilal biçiminde Ay; aydınlık kenarında kraterler ve gri yüzey ayrıntıları görünü
Ay'ın yüzeyi; NASA'nın Ay'da kalıcı üs planı için temsili bir görsel. Temsili görsel · Fotoğraf: GOWTHAM AGM / Pexels

ABD Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA), Ay'da kalıcı insan varlığı oluşturma hedefi doğrultusunda yaklaşık 10 milyar dolarlık bir yatırım planı duyurdu. Kennedy Uzay Merkezi'nde düzenlenen etkinlikte tanıtılan program, astronotların Ay yüzeyinde yaşayıp bilimsel araştırma yapabilmesini amaçlıyor.

Program yalnızca insanlı bir üssün inşasını değil, Ay'da sürdürülebilir faaliyetleri mümkün kılacak teknolojilerin geliştirilmesini de kapsıyor. Robotik keşif araçları, enerji ve iletişim sistemleri, bilimsel ekipmanlar ve kargo taşımacılığı için yeni çözümler devreye alınacak.

Sekiz şirket görev alacak

NASA, Ay'daki altyapı çalışmaları için sekiz şirket belirledi: Jeff Bezos'un kurduğu Blue Origin, Elon Musk'ın SpaceX'i, Firefly Aerospace, Intuitive Machines, ispace-US, Lockheed Martin, Northrop Grumman ve Voyager Technologies. Ticari Ay Yük Hizmetleri (CLPS) programı kapsamındaki çalışmalarda, şirketlerin geliştireceği sistemlerin Ay yüzeyine taşınması ve farklı görevlerde kullanılması hedefleniyor.

Güney kutbu nükleer enerjili robotla keşfedilecek

Programın öne çıkan unsurlarından biri, PROMISE adlı yeni nesil robotik keşif aracı. NASA yöneticisi Jared Isaacman'ın daha önce gündeme getirdiği proje kapsamında geliştirilen araç, Mars'taki Perseverance ve Curiosity keşif araçlarının teknolojik altyapısından yararlanacak. Nükleer enerjiyle çalışacak PROMISE'in 2028'in sonlarında Ay'ın güney kutbunda göreve başlaması hedefleniyor.

Araç, su buzu ve diğer uçucu maddelerin izlerini aramak için özel bir matkap ve bilimsel ölçüm cihazları taşıyacak. Toplanacak verilerin, gelecekte kurulması planlanan insanlı üs için uygun bölgelerin belirlenmesine katkı sağlaması bekleniyor. NASA, aracı Ay'a ulaştırmak için Blue Origin ile 94 milyon dolarlık temel sözleşme imzaladı. Anlaşmada şirketin Blue Moon Mark 1 iniş aracı kullanılacak; performansa bağlı olarak sözleşmeye 140 milyon dolara kadar ek ödeme yapılabilecek.

Lojistik ve iletişim ağı

NASA, programın lojistik ayağı için yörünge taşımacılığı ve ticari fırlatmaya yönelik yeni anlaşmalar da yaptı. VADR programı kapsamında Arrow Science and Technology, Blue Origin ve Impulse Space'e toplam değeri yaklaşık 1,3 milyar dolar olan altı sözleşme verildi. Bu görevlerde Dünya ve Ay yörüngeleri arasında kargo transferi, CAPSTONE 2 uzay aracıyla navigasyon denemeleri ve MoonFall adlı insansız araçlarla Ay keşfi planlanıyor. Fırlatmalarda Blue Origin'in New Glenn, SpaceX'in Falcon 9 ve Relativity Space'in Terran R roketlerinden yararlanılması öngörülüyor.

Ay'daki faaliyetlerin kesintisiz iletişimle desteklenmesi için SpaceX ayrı bir görevle seçildi. Şirketin 2028'de iletişim uydularını Ay çevresine ulaştırması planlanıyor; görevde Starship ile birlikte kullanılması öngörülen Super Heavy roket sistemi yer alacak. NASA ayrıca Honeybee Robotics, Redwire ve Yank Technologies'e, enerji ve iletişim kulesi miniCAST'in bileşenlerini geliştirmeleri için sözleşme verdi.

Üç aşamalı takvim

Yol haritasının 2029'a kadar sürmesi öngörülen ilk aşamasında robotik keşif, teknoloji testleri ve ticari kargo taşımacılığına ağırlık verilecek. 2029-2032 dönemini kapsayan ikinci aşamada insanlı üssü mümkün kılacak altyapı çalışmalarının ilerletilmesi hedefleniyor. Üçüncü aşamada faaliyete geçirilmesi planlanan üssün, astronotların uzun süreli görevler yürütebileceği bir merkeze dönüştürülmesi amaçlanıyor.

Bora Haber konuyla ilgili daha önce NASA Ay üssü programı için sekiz şirketi seçti ve NASA, 2028 sonuna kadar Ay'a gönderilecek Promise ay aracını tanıttı haberlerini yayımlamıştı.

Bilim rehberleri

Test çöz, ankete katıl

Videolu haberler

Yorumlar

Yorum yazmak için giriş yap.

Bu konuda daha fazlası

Tümünü gör