İçeriğe geç
Bora Haber
Piyasalar
  • Dolar50,44artış %0,05
  • Euro55,34düşüş %0,18
  • Sterlin66,55düşüş %0,11
  • BIST 10011.477düşüş %3,08
  • Gram altın6.041düşüş %3,55
  • Ons altın$3.725düşüş %3,6
  • Bitcoin$62.686düşüş %1,61
SON DAKİKA

Diriliş şairi Sezai Karakoç, vefatının 5. yılında anılıyor

Türk edebiyatının önde gelen şair ve düşünürlerinden Sezai Karakoç'un ölümünün üzerinden 5 yıl geçti. Karakoç, "diriliş" düşüncesiyle edebiyat ve fikir hayatında derin iz bıraktı.

Sinan Gişe

· 3 dk okuma

Siyah beyaz çekimde, ahşap bir masanın üzerinde eski bir daktilonun tuş takımı ve yazı mekanizmasının yakın çekimi.
Şiirin kağıda döküldüğü eski bir daktilo; temsili görsel. Temsili görsel · Fotoğraf: DΛVΞ GΛRCIΛ / Pexels

Türk edebiyatının önemli şair, yazar ve düşünürlerinden Sezai Karakoç'un vefatının üzerinden 5 yıl geçti. Dünya savaşlarının ardından yenik düşen İslam dünyasının yeniden ayağa kalkmasını hedefleyen Karakoç, yazı hayatı boyunca "diriliş" kavramı etrafında canlı bir bilinç oluşturmaya çalıştı. Şiirleri, edebiyat yazıları ve bu düşünce çevresinde kurduğu medeniyet tasavvuruyla Türk edebiyatında ve fikir hayatında derin bir iz bıraktı.

Çocukluk ve eğitim yılları

Karakoç 1933'te Diyarbakır'ın Ergani ilçesinde doğdu. Nüfus kaydındaki doğum tarihi 22 Ocak'tır. Babası ona Muhammed Sezai adını verdi; ancak bir karışıklık yüzünden nüfusa Ahmet Sezai olarak yazıldı. Çocukluğunu ve ilk gençlik yıllarını Ergani, Kahramanmaraş ve Gaziantep'te geçirdi. İlkokulu 1944'te Ergani'de, ortaokulu 1947'de Kahramanmaraş'ta, liseyi 1950'de Gaziantep'te bitirdi. Aynı yıl Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesini kazandı ve 1955'te mezun oldu.

İlkokulda Battal Gazi kitaplarını, Ahmediye ve Muhammediyeleri okuyup dinledi; ortaokulda Namık Kemal, Ziya Paşa, Tevfik Fikret ve Ziya Gökalp'in eserlerine yöneldi. Hayatını "Diriliş Nesli" adını verdiği yeni bir gençliğin yetişmesine adadı.

Memuriyet ve ilk şiirler

Mezun olduğu yıl Maliye Bakanlığında göreve başlayan Karakoç, memurluğu edebiyat çalışmalarıyla birlikte sürdürdü. İlk şiiri "Sabır"ı 1950'de Büyük Doğu dergisinde yayımladı. 1951'de Hisar dergisinde çıkan "Rüzgar" ile dikkat çekti. Türk edebiyatının en bilinen şiirlerinden "Monna Rosa"nın ilk bölümü 1952'de Mülkiye dergisinde okurla buluştu. 1955'te arkadaşlarıyla çıkardığı "Şiir Sanatı" dergisinin yalnızca iki sayısı yayımlandı. 1956'da maliye müfettiş yardımcılığına, 1959'da İstanbul'da gelirler kontrolörlüğüne getirildi. Görevi nedeniyle Malatya, Mardin, Diyarbakır, Kırşehir, Bursa, Aydın, Balıkesir, Ağrı, Ankara, Kilis ve Urfa gibi şehirleri gezerek Anadolu'yu ve insanını yakından tanıdı.

Diriliş dergisi ve eserleri

İlk şiir kitabı "Körfez"i 1959'da yayımlayan Karakoç, 1960'ta "Diriliş" dergisini çıkarmaya başladı. Kesintilerle sürdürülen dergi, yedi dönemin ardından Şubat 1992'de son sayısını verdi. Dergide İslam klasiklerinden ve çağdaş İslam düşünürlerinden çeviriler yer aldı; Seyyid Kutub, Malik bin Nebi, Muhammed Hamidullah, Malcolm X, Muhammed İkbal ve Seyyid Hüseyin Nasr okura tanıtıldı. Mesnevi başta olmak üzere Kuşeyri, İbni Hazm, Niyazi Mısri, Muhyiddin Arabi, Firdevsi ve Aziz Mahmut Hüdayi'nin eserleri de çevrildi. Kierkegaard, Heidegger, Rene Guenon, Erich Fromm, Goethe, Rimbaud, Rilke, Ezra Pound, Virginia Woolf ve Faulkner gibi Batılı isimlerin yazıları da dergide yayımlandı. Yazıları nedeniyle defalarca kapatılan ve toplatılan dergi, İslam düşüncesi ve siyasetinin şekillendiği bir yayın organı oldu.

Askerliğini 1961'de Ağrı'nın Karaköse ilçesinde yedek subay olarak yapan Karakoç, 1962'de ikinci şiir kitabı "Şahdamar"ı çıkardı. 1965'te fikri çalışmalarına bütünüyle yönelmek için memuriyetten istifa etti. 1967'de "Hızırla Kırk Saat", "İslam'ın Dirilişi", "İslam Toplumunun Ekonomik Strüktürü" ve "Yunus Emre" yayımlandı; 1968'de "Sesler", "Taha'nın Kitabı", "Kıyamet Aşısı" ve "Mehmet Akif" geldi. 1971'de memuriyete dönen şair, 1974'te bir kez daha istifa ederek devlet görevinden kesin olarak ayrıldı.

Sonraki yıllarda "Çağ ve İlham", "Ruhun Dirilişi", "Zamana Adanmış Sözler", "Diriliş Neslinin Amentüsü", "İnsanlığın Dirilişi" ve "Yitik Cennet" gibi kitapları yayımladı. "Ayinler" 1977'de, "Meydan Ortaya Çıktığında" 1978'de, "Diriliş Muştusu", "Makamda" ve "Leyla ile Mecnun" 1980'de çıktı. 1982'de poetik yazılarından oluşan "Edebiyat Yazıları I", 1987'de "Ateş Dansı" yayımlandı; son şiiri "Ağustos Böceği Bir Meşaledir" 1988'de okurla buluştu.

Ödüller ve siyasi faaliyet

Türkiye Yazarlar Birliği, Karakoç'u 1982'de "Yılın Hikayecisi", 1988'de "Yılın Üstün Başarılı Kültür Adamı" seçti. Karakoç 1990'da düşünce dünyasını siyasi alanda da temsil etmek için Diriliş Partisini kurdu. Parti, iki kez üst üste seçime girmediği gerekçesiyle 1997'de kapatılınca siyasi faaliyetlerine ara verdi; 2011'de partiyi yeniden kurdu.

Etkinlik rehberleri

Test çöz, ankete katıl

Videolu haberler

Yorumlar

Yorum yazmak için giriş yap.

Bu konuda daha fazlası

Tümünü gör