Duran: Dünyanın ihtiyacı yeni bir savaşın galipleri değil, yeni bir barışın kurucuları
İletişim Başkanı Burhanettin Duran, İstanbul'da 10'uncusu düzenlenen TRT World Forum'un açılışında uluslararası sistemin yapısal kriz yaşadığını söyledi ve barış içinde kurumsal yenilenme çağrısı yaptı.
· 3 dk okuma

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, İstanbul Kongre Merkezi'nde bu yıl 10'uncusu düzenlenen TRT World Forum'un açılışında konuştu. Forumun teması "Merkezsiz Dünya: Kurallar Geçersiz Kaldığında Kim Liderlik Eder?" olarak belirlendi. Duran, katılımıyla foruma onur veren Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a teşekkür etti.
Duran, forumun on yıldır olduğu gibi bu yıl da farklı coğrafyalardan, kültürlerden ve düşünce geleneklerinden isimleri bir araya getirdiğini söyledi. Erdoğan'ın vizyonuyla uluslararası bir markaya dönüşen platformun bu buluşmasının, insanlığın ortak geleceği için yeni ufuklar açmasını diledi.
"Yapısal kriz" vurgusu
Duran'a göre uluslararası sistem derin bir eksen kayması ve yapısal kriz içinde. Güç merkezleri çoğalırken ortak kurallar aşınıyor, rekabet sertleşirken ortak sorumluluk duygusu zayıflıyor. Merkezsizleşen dünyada insanlığın kaderini etkileyen kararlar artarken bunların hesabını verecek siyasi iradenin giderek zayıfladığını belirtti.
Barışın alanının daraldığını, konvansiyonel savaş ve vekâlet çatışması risklerinin arttığını ifade eden Duran, yapay zeka ve dijital teknolojilerdeki hâkimiyet yarışının yeni güç ilişkileri doğurduğunu söyledi. Tekno-faşizmin ise teknolojinin bir tahakküm aracına dönüşme riskini büyüttüğünü dile getirdi. Uluslararası kurumların bu tehditler karşısında giderek işlev kaybettiğini kaydetti.
Tehditler küreselleşirken çözümler millileşiyor. Bu yapısal krizin en çarpıcı örneğini Gazze'de görüyoruz.
Burhanettin Duran
Duran, iklim krizinden göçe, salgınlardan gıda güvenliğine uzanan ve küresel dayanışma gerektiren sorunların arttığı bir dönemde bu tablonun yaşandığını anlattı. Gazze'de yaşananları soykırım olarak nitelendiren Duran, bunun uluslararası sistemin barışı, adaleti ve insan onurunu korumada yetersiz kaldığını gösterdiğini söyledi. Düzenin en büyük paradoksunun, bir yanda onu aşındıran yıkıcı merkezsizleşme, diğer yanda daha adil bir düzene imkân tanıyabilecek kurucu bir boşluk olması olduğunu belirtti.
İki dünya savaşı arası dönem benzetmesi
Duran, günümüzün manzarasının iki dünya savaşı arasındaki dönemi andırdığını söyledi. O yıllarda da büyük güç rekabetinin tırmandığını, ekonomik korumacılığın yayıldığını ve uluslararası kurumların etkisizleştiğini hatırlattı. İnsanlığın yeni bir uluslararası mimariyi ancak milyonlarca insanın hayatına mal olan bir yıkımdan sonra kurabildiğini belirtti.
Dünyanın ihtiyacı yeni bir savaşın galipleri değil, yeni bir barışın kurucularıdır.
Burhanettin Duran
Büyük bir yıkımın ardından masaya oturmanın mecburiyet olabileceğini, yıkımdan önce yeni bir mutabakat kurmanın ise siyasi irade gerektirdiğini vurgulayan Duran, geçmişte büyük savaş sonrasında yapılan kurumsal yenilenmeyi bugün barış içinde gerçekleştirmenin çağın en önemli siyasi imtihanı olduğunu söyledi. Üçüncü dünya savaşı ihtimalinin tartışıldığı bir dönemde olunduğuna işaret ederek, 1945'in kurucu iradesine 1939'un felaketini yaşamadan ulaşılıp ulaşılamayacağını sordu ve cevabın "Tarih tekerrür etmek zorunda değildir." olduğunu söyledi.
Türkiye'nin önerisi: kurucu çoğulculuk
Duran, Erdoğan'ın liderliğinde yaklaşık çeyrek asırdır bu tarihsel tercihi savunduklarını anlattı. Erdoğan'ın "Dünya beşten büyüktür" sözüyle uluslararası sistemdeki temsil ve adalet açığına dikkat çektiğini, "Daha adil bir dünya mümkündür" çağrısıyla da bu itirazı yeni bir düzen kurma iradesine dönüştürdüğünü söyledi. Türkiye'nin, merkezsizleşen dünyayı istikrara kavuşturmanın yolunun yeni bir hâkim merkez yaratmak değil, farklı güç merkezlerini ortak sorumluluk ve hukuk zemininde buluşturmak olduğunu savunduğunu belirtti. Ankara'nın daha dengeli güç dağılımı, daha kapsayıcı temsil ve ortak sorumluluğa dayanan bir düzen için "kurucu çoğulculuk" önerdiğini ifade etti.
Forum diplomasisi
Duran, dünyanın farklı aktörlerinin, geçmişte ertelenen reform ihtiyacının artık ertelenemeyeceğini gördüğünü söyledi ve Türkiye'nin bu tarihsel sorumluluğa katkı sunmaya devam edeceğini belirtti. Sorumluluğun önemli bir boyutunun diplomasinin fikri ve kurumsal zeminini güçlendirmek olduğunu vurguladı.
İletişim Başkanlığının Erdoğan'ın yürüttüğü zirve diplomasisine forum diplomasisiyle katkı sunmaya çalıştığını anlatan Duran, STRATCOM Zirveleri'nin her yıl uluslararası iletişim ve güvenlik gündemini belirleyen tartışmaları İstanbul'da topladığını söyledi. NATO Zirvesi kapsamında Münih Güvenlik Konferansı ve SETA işbirliğiyle düzenlenen "Müttefikler Ankara'da" programında küresel güvenliğin geleceğinin, Türk Devletleri Teşkilatı Zirvesi kapsamındaki Türk Dünyası Diyalog Forumu'nda ise Türk dünyasının ortak geleceğinin ele alındığını aktardı. Duran, gelecek ay Afrika-Türkiye Zirvesi sırasında benzer bir forum yapacaklarını duyurdu.
Bora Haber konuyla ilgili daha önce Duran: Türk dünyasında güzergahlar değişse de birlik ihtiyacı değişmedi ve Tokayev Ankara'da konuştu: Türkiye dünyanın en önemli ülkelerinden biri haline geldi haberlerini yayımlamıştı.
Bu konuda rehber
- Yapay zekâ nedir, nasıl çalışır?Yapay zekâ, bilgisayarların öğrenme, örüntü tanıma, karar verme ve dil anlama gibi normalde insan zekâsı gerektiren işleri yapmasını sağlayan yöntemler bütünüdür. Çoğu modern sistem veriden örnekler öğrenir.
- Türk Devletleri Teşkilatı nedir, hangi ülkeler üye?Türk Devletleri Teşkilatı, Türk dili konuşan devletlerin siyasi, ekonomik ve kültürel iş birliği platformudur. Üyeleri Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Türkiye ve Özbekistan'dır; gözlemci statüsünde başka aktörler de vardır.
Gündem rehberleri
- YKS başvurusu nasıl yapılır?YKS başvurusu, ÖSYM'nin yayımladığı kılavuzda belirtilen yöntem ve tarihler içinde yapılır. Başvuru öncesi kılavuzu okuyun, bilgilerinizi doğrulayın ve başvuru sonucunu mutlaka kontrol edin.
- KPSS nedir, kimler girer, puan türleri nelerdir?KPSS, ÖSYM'nin kamuda memur ve sözleşmeli personel alımı için yaptığı Kamu Personeli Seçme Sınavıdır. Lisans, önlisans ve ortaöğretim düzeylerinde yapılır; her düzeyin kendi puan türleri vardır.
- ALES nedir, nasıl başvurulur, puan nerede kullanılır?ALES, ÖSYM'nin yaptığı Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavıdır. Başvuru ÖSYM'nin çevrim içi sistemiyle yapılır; puan lisansüstü programlara ve akademik kadro ilanlarına başvuruda kullanılır.





Yorumlar
Yorum yazmak için giriş yap.