İçeriğe geç
Bora Haber
Piyasalar
  • Dolar50,44artış %0,05
  • Euro55,34düşüş %0,18
  • Sterlin66,55düşüş %0,11
  • BIST 10011.477düşüş %3,08
  • Gram altın6.043düşüş %3,53
  • Ons altın$3.726düşüş %3,58
  • Bitcoin$62.702düşüş %1,5
SON DAKİKA

Duran: Dünyanın ihtiyacı yeni bir savaşın galipleri değil, yeni bir barışın kurucuları

İletişim Başkanı Burhanettin Duran, İstanbul'da 10'uncusu düzenlenen TRT World Forum'un açılışında uluslararası sistemin yapısal kriz yaşadığını söyledi ve barış içinde kurumsal yenilenme çağrısı yaptı.

Kerem Rüzgâr

· 3 dk okuma

Geniş salonda maskeli izleyiciler oturuyor; sahnede konuşmacılar ve büyük ekranlar var.
Barış üzerine konuşmaların dinlendiği kalabalık bir salon (temsili görsel). Temsili görsel · Fotoğraf: Luis Quintero / Pexels

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, İstanbul Kongre Merkezi'nde bu yıl 10'uncusu düzenlenen TRT World Forum'un açılışında konuştu. Forumun teması "Merkezsiz Dünya: Kurallar Geçersiz Kaldığında Kim Liderlik Eder?" olarak belirlendi. Duran, katılımıyla foruma onur veren Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a teşekkür etti.

Duran, forumun on yıldır olduğu gibi bu yıl da farklı coğrafyalardan, kültürlerden ve düşünce geleneklerinden isimleri bir araya getirdiğini söyledi. Erdoğan'ın vizyonuyla uluslararası bir markaya dönüşen platformun bu buluşmasının, insanlığın ortak geleceği için yeni ufuklar açmasını diledi.

"Yapısal kriz" vurgusu

Duran'a göre uluslararası sistem derin bir eksen kayması ve yapısal kriz içinde. Güç merkezleri çoğalırken ortak kurallar aşınıyor, rekabet sertleşirken ortak sorumluluk duygusu zayıflıyor. Merkezsizleşen dünyada insanlığın kaderini etkileyen kararlar artarken bunların hesabını verecek siyasi iradenin giderek zayıfladığını belirtti.

Barışın alanının daraldığını, konvansiyonel savaş ve vekâlet çatışması risklerinin arttığını ifade eden Duran, yapay zeka ve dijital teknolojilerdeki hâkimiyet yarışının yeni güç ilişkileri doğurduğunu söyledi. Tekno-faşizmin ise teknolojinin bir tahakküm aracına dönüşme riskini büyüttüğünü dile getirdi. Uluslararası kurumların bu tehditler karşısında giderek işlev kaybettiğini kaydetti.

Tehditler küreselleşirken çözümler millileşiyor. Bu yapısal krizin en çarpıcı örneğini Gazze'de görüyoruz.

Burhanettin Duran

Duran, iklim krizinden göçe, salgınlardan gıda güvenliğine uzanan ve küresel dayanışma gerektiren sorunların arttığı bir dönemde bu tablonun yaşandığını anlattı. Gazze'de yaşananları soykırım olarak nitelendiren Duran, bunun uluslararası sistemin barışı, adaleti ve insan onurunu korumada yetersiz kaldığını gösterdiğini söyledi. Düzenin en büyük paradoksunun, bir yanda onu aşındıran yıkıcı merkezsizleşme, diğer yanda daha adil bir düzene imkân tanıyabilecek kurucu bir boşluk olması olduğunu belirtti.

İki dünya savaşı arası dönem benzetmesi

Duran, günümüzün manzarasının iki dünya savaşı arasındaki dönemi andırdığını söyledi. O yıllarda da büyük güç rekabetinin tırmandığını, ekonomik korumacılığın yayıldığını ve uluslararası kurumların etkisizleştiğini hatırlattı. İnsanlığın yeni bir uluslararası mimariyi ancak milyonlarca insanın hayatına mal olan bir yıkımdan sonra kurabildiğini belirtti.

Dünyanın ihtiyacı yeni bir savaşın galipleri değil, yeni bir barışın kurucularıdır.

Burhanettin Duran

Büyük bir yıkımın ardından masaya oturmanın mecburiyet olabileceğini, yıkımdan önce yeni bir mutabakat kurmanın ise siyasi irade gerektirdiğini vurgulayan Duran, geçmişte büyük savaş sonrasında yapılan kurumsal yenilenmeyi bugün barış içinde gerçekleştirmenin çağın en önemli siyasi imtihanı olduğunu söyledi. Üçüncü dünya savaşı ihtimalinin tartışıldığı bir dönemde olunduğuna işaret ederek, 1945'in kurucu iradesine 1939'un felaketini yaşamadan ulaşılıp ulaşılamayacağını sordu ve cevabın "Tarih tekerrür etmek zorunda değildir." olduğunu söyledi.

Türkiye'nin önerisi: kurucu çoğulculuk

Duran, Erdoğan'ın liderliğinde yaklaşık çeyrek asırdır bu tarihsel tercihi savunduklarını anlattı. Erdoğan'ın "Dünya beşten büyüktür" sözüyle uluslararası sistemdeki temsil ve adalet açığına dikkat çektiğini, "Daha adil bir dünya mümkündür" çağrısıyla da bu itirazı yeni bir düzen kurma iradesine dönüştürdüğünü söyledi. Türkiye'nin, merkezsizleşen dünyayı istikrara kavuşturmanın yolunun yeni bir hâkim merkez yaratmak değil, farklı güç merkezlerini ortak sorumluluk ve hukuk zemininde buluşturmak olduğunu savunduğunu belirtti. Ankara'nın daha dengeli güç dağılımı, daha kapsayıcı temsil ve ortak sorumluluğa dayanan bir düzen için "kurucu çoğulculuk" önerdiğini ifade etti.

Forum diplomasisi

Duran, dünyanın farklı aktörlerinin, geçmişte ertelenen reform ihtiyacının artık ertelenemeyeceğini gördüğünü söyledi ve Türkiye'nin bu tarihsel sorumluluğa katkı sunmaya devam edeceğini belirtti. Sorumluluğun önemli bir boyutunun diplomasinin fikri ve kurumsal zeminini güçlendirmek olduğunu vurguladı.

İletişim Başkanlığının Erdoğan'ın yürüttüğü zirve diplomasisine forum diplomasisiyle katkı sunmaya çalıştığını anlatan Duran, STRATCOM Zirveleri'nin her yıl uluslararası iletişim ve güvenlik gündemini belirleyen tartışmaları İstanbul'da topladığını söyledi. NATO Zirvesi kapsamında Münih Güvenlik Konferansı ve SETA işbirliğiyle düzenlenen "Müttefikler Ankara'da" programında küresel güvenliğin geleceğinin, Türk Devletleri Teşkilatı Zirvesi kapsamındaki Türk Dünyası Diyalog Forumu'nda ise Türk dünyasının ortak geleceğinin ele alındığını aktardı. Duran, gelecek ay Afrika-Türkiye Zirvesi sırasında benzer bir forum yapacaklarını duyurdu.

Bora Haber konuyla ilgili daha önce Duran: Türk dünyasında güzergahlar değişse de birlik ihtiyacı değişmedi ve Tokayev Ankara'da konuştu: Türkiye dünyanın en önemli ülkelerinden biri haline geldi haberlerini yayımlamıştı.

Bu konuda rehber

Gündem rehberleri

İstanbul etkinlikleri

Test çöz, ankete katıl

Videolu haberler

Yorumlar

Yorum yazmak için giriş yap.

Bu konuda daha fazlası

Tümünü gör