Duran: Türk dünyasında güzergahlar değişse de birlik ihtiyacı değişmedi
İletişim Başkanı Duran, Ankara'da düzenlenen Türk Dünyası Diyalog Forumu'nun açılışında birlik vurgusu yaptı; yapay zeka çağında Türk dünyasının ortak anlatı kapasitesini büyütmesi gerektiğini söyledi.
· 3 dk okuma

İletişim Başkanı Duran, İletişim Başkanlığı tarafından Ankara'da düzenlenen "Türk Dünyası Diyalog Forumu"nun açılışında konuştu. "Fikirden Diyaloğa, İleri" temasıyla yapılan forumda Duran, Cumhuriyet'in 103'üncü yıldönümünün idrak edildiği günlerde konukları başkent Ankara'da ağırlamaktan duyduğu gururu dile getirdi.
Duran, Türklerin kadim medeniyetler kurarak var olmuş, insanlık tarihinin en eski ve güçlü milletlerinden biri olduğunu vurguladı. Üç kıtada 16 imparatorluk ve yüzlerce devlet kurulduğunu belirten Duran, bunun ancak üst düzey bir teşkilatlanma kapasitesiyle mümkün olabileceğini söyledi. Türk Devletleri Teşkilatı'nı da bu kabiliyetin tarihsel olarak en son ve en geniş örneği olarak nitelendirdi.
Konuşmasında tarihî bir tesadüfe de değinen Duran, Türk Dili Konuşan Ülkeler Devlet Başkanları Toplantısı'nın ilk kez 1992'de, yine bir 30 Ekim günü Ankara'da yapıldığını hatırlattı. Aradan geçen sürede bu çabaların olgunlaşarak Türk Devletleri Teşkilatı'na dönüştüğünü belirten Duran, aynı tarihte bu kez liderler masasının yanında güçlü bir fikir ve iletişim masasının kurulduğunu ifade etti.
Kaşgarlı Mahmud'dan Gaspıralı'ya birlik çizgisi
Duran, 11. yüzyılda Kaşgarlı Mahmud'un Bağdat'ta yazdığı Divanu Lugati't-Türk'ün Türk boylarının lehçelerini tek sözlükte topladığını, kitabın başına yerleştirilen haritada boyların Uzak Doğu'dan Anadolu'ya uzanan yurtlarıyla yan yana yer aldığını anlattı. Modern çağda bu yolu yeniden açan ismin ise İsmail Gaspıralı olduğunu söyledi. Gaspıralı'nın Tercüman gazetesiyle Kırım'dan Türkistan'a uzanan coğrafyayı aynı sayfalarda buluşturduğunu, "Dilde, fikirde, işte birlik" ülküsünü adeta erken bir iletişim projesi olarak hayata geçirdiğini belirtti.
Yıllar içerisinde güzergahlar değişse de birlik olma ihtiyacımız hiç değişmemiştir
İletişim Başkanı Duran
Duran'a göre forum, Kaşgarlı Mahmud ile Gaspıralı'nın ortak sayfada buluştuğu iradenin yansıması ve tarihsel bağlılığın 21. yüzyılın küresel iletişim düzleminde yeniden kurulması girişimi.
Kurumlar ve jeopolitik ağırlık
Duran, 2009'da Nahçıvan'da atılan temelin 2021'de İstanbul'da Türk Devletleri Teşkilatı'na dönüştüğünü, aynı zirvede ilan edilen Türk Dünyası 2040 Vizyonu'nun da işbirliğinin yönünü belirlediğini söyledi. TÜRKSOY'dan TÜRKPA'ya, Türk Yatırım Fonu'ndan Uluslararası Türk Akademisi'ne uzanan kurumların bu yolun taşıyıcıları olduğunu belirten Duran, Türkiye'nin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde yürüyüşün başından beri içinde olduğunu ve olmaya devam edeceğini ifade etti.
Türk dünyasının Avrasya'nın kalbinde, stratejik önemi yüksek bir coğrafyada yer aldığına dikkat çeken Duran, Hazar'dan Akdeniz'e ve Avrupa'ya uzanan enerji hatlarının dünyadaki enerji arzı için büyük önem taşıdığını söyledi. Orta Koridor'un demir yolları, limanları ve lojistik merkezlerinin de Doğu-Batı ile Kuzey-Güney arasındaki hareketin en kritik merkezlerinden birini oluşturduğunu belirtti. Duran, jeopolitik ağırlık arttıkça sorumlulukların da büyüdüğünü kaydetti.
Yapay zeka ve ortak anlatı
Duran, birliğin ilk ayağının dil olduğunu, bugün ortak hafızanın ise dijital ortamdaki veri ve anlatılarla şekillendiğini söyledi. Yapay zeka modellerinin bu verileri işleyip yeni bilgiler ürettiğini, dolayısıyla dijital ortamdaki baskın anlatının oluşumunda belirleyici rol oynadığını belirtti. Bu nedenle Türk dünyasının kendi dilinde ve kendi kaynaklarıyla nitelikli içerik üretmesi, yapay zeka modellerinin bu verilerden beslenmesini sağlaması gerektiğini vurguladı. Aksi halde Türk dünyasına dair anlatının başkaları tarafından yazılacağı uyarısında bulundu.
Duran, Mayıs ayında Türkistan'da devlet ve hükümet başkanlarının yaptığı "Dijital Türk Dünyası" vurgusunu ve Erdoğan'ın Türk dili modeli çağrısını stratejik açıdan önemli bulduğunu söyledi. Türk Devletleri Teşkilatı çatısı altında 34 harfli Ortak Türk Alfabesi önerisinde uzlaşılmasının da ortak hafızanın okunabilirliği açısından önem taşıdığını ekledi.
Arka plan
Duran konuşmasında Türk dizilerinin Türk dünyasında ve dünyanın dört bir yanında milyonlarca izleyiciye ulaştığına da değindi. Forum, iletişim alanında Türk dünyasının ortak hedeflerini ve sorumluluklarını tartışmak üzere düzenlendi.
Bu konuda rehber
- Yapay zekâ nedir, nasıl çalışır?Yapay zekâ, bilgisayarların öğrenme, örüntü tanıma, karar verme ve dil anlama gibi normalde insan zekâsı gerektiren işleri yapmasını sağlayan yöntemler bütünüdür. Çoğu modern sistem veriden örnekler öğrenir.
- Türk Devletleri Teşkilatı nedir, hangi ülkeler üye?Türk Devletleri Teşkilatı, Türk dili konuşan devletlerin siyasi, ekonomik ve kültürel iş birliği platformudur. Üyeleri Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Türkiye ve Özbekistan'dır; gözlemci statüsünde başka aktörler de vardır.
Gündem rehberleri
- TBMM nasıl çalışır, komisyonlar ve Genel Kurul ne yapar?TBMM, yasama yetkisini millet adına kullanan tek meclistir. Kanun teklifleri önce ilgili komisyonda incelenir, sonra Genel Kurul'da görüşülüp oylanır; kabul edilen kanunu Cumhurbaşkanı yayımlar.
- Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi nasıl işler?Bu sistemde Cumhurbaşkanı halkoyuyla seçilir; hem devletin hem yürütmenin başıdır. TBMM yasama görevini sürdürür, yargı bağımsız kalır. Başbakanlık makamı yoktur.
- Yerel seçimler nasıl yapılır, belediye başkanı nasıl seçilir?Yerel seçimler Anayasa gereği beş yılda bir yapılır. Belediye başkanı tek turda, en çok oyu alan aday olarak halkın doğrudan oyuyla seçilir; ikinci tur yoktur.





Yorumlar
Yorum yazmak için giriş yap.