İsrail yarın sandık başında: Anketlerde iki blok da çoğunluğun uzağında
İsrail'de 27 Ekim Salı günü yapılacak genel seçimde son anketler Netanyahu bloğunu 50, muhalefeti 54-56 sandalyede gösteriyor. Hiçbir taraf 61 sandalyeye ulaşamıyor.
· 3 dk okuma

İsrail'de genel seçim yarın, 27 Ekim Salı günü yapılacak. Seçim öncesi hafta sonu yayımlanan son kamuoyu araştırmaları, ne Başbakan Binyamin Netanyahu'nun liderlik ettiği bloğun ne de eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot'un başında olduğu muhalefetin 120 sandalyeli mecliste hükümet kurmak için gereken 61 milletvekiline ulaşamayacağını gösteriyor.
38 yıl sonra zamanında yapılan seçim
İsrail'de 1988'den bu yana ilk kez bir meclis 4 yıllık yasal görev süresini tamamladı; bu nedenle seçim 38 yıl sonra zamanında yapılıyor. Seçimde 7,3 milyon kayıtlı seçmen oy kullanacak. Seçmenlerin yaklaşık yüzde 17'sini İsrail vatandaşı Filistinliler oluşturuyor. Oy pusulasında meclise girmek için yarışan toplam 38 parti ve ittifak bulunuyor.
Yüzde 3,25'lik seçim barajının uygulandığı parlamentoda meclise girmek için en az 4 sandalye kazanmak gerekiyor. Hükümet kurabilmek için ise en az 61 sandalyelik çoğunluk şart.
Anketlerde iki blok da yetersiz
Son anketlere göre muhalefet bloku 54-56 sandalye alırken Netanyahu liderliğindeki blok yalnızca 50 sandalyede kalıyor. İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden iki listenin ise toplamda 14-16 milletvekili çıkarması öngörülüyor. Bu tablo gerçekleşirse iki kanat da karşı bloktaki parti ya da partileri yanına çekmek için sıkı pazarlıklara girecek. Ülkedeki kutuplaşma nedeniyle seçim "Ya Netanyahu ya karşıtları" şeklinde görülürken bloklar arası geçişin zor olacağı değerlendiriliyor.
Birinci senaryo: Seçimin yenilenmesi
İki blok da çoğunluğa ulaşamaz ve kampanyalarında vaat ettikleri çizgiyi sürdürürse seçimin yenilenmesi en güçlü ihtimal olarak görülüyor. İsrail 2019-2022 arasında benzer bir kilitlenme yaşamış, 4 yılda 5 kez sandığa gitmişti.
Seçimin ardından Cumhurbaşkanı Isaac Herzog parti liderleriyle görüşecek, başbakan adaylarını dinleyecek ve muhtemelen en çok oy alan partinin lideri hükümeti kurmakla görevlendirilecek. Görevi alan lider ek süreyle birlikte 6 hafta içinde hükümeti kuramazsa ikinci bir lidere 4 hafta verilecek. O da başarısız olursa meclisin 3 hafta içinde 61 milletvekilinin imzasıyla bir koalisyon kurması beklenecek. Bu da olmazsa meclis feshedilecek ve 3 ay içinde seçim yenilenecek.
Bu senaryoda yolsuzluk davaları nedeniyle koltuğu bırakmak istemediği yönünde eleştirilen Netanyahu fiilen görevine devam edecek ve ülkeyi 2027'nin ilk yarısında yeniden seçime götürecek. Başbakanlık koltuğunda 5-6 ay daha kalması beklenen Netanyahu'nun bu dönemde daha sert politikalarla seçime hazırlanacağı ve bölgede gerilimi artıracağı yorumları yapılıyor.
İkinci senaryo: Eisenkot hükümeti
Netanyahu, muhalefetin Arap partileriyle koalisyon kuracağı iddiasını kampanyasının merkezine yerleştirdi; Likud ise kampanya boyunca "ya sağ, ya Filistin" sloganını kullandı. Eisenkot ise Arap partileriyle birlikte hareket etmeyeceğini ve hükümeti döneminde Filistin devletinin kurulmayacağını söyleyerek savunma pozisyonuna geçti. Eski Savunma Bakanı Avigdor Liberman başta olmak üzere muhalefetteki bazı sağcı isimler de Filistinlilerle aynı masaya oturmayacaklarını açıkça belirtti.
Raam Partisi lideri Mansur Abbas, 2021'de olduğu gibi koalisyona katılmaya açık olduğunu duyurdu; ancak anketler Raam'ın desteğinin yetmeyebileceğini gösteriyor. Hadash, Taal ve Balad'dan oluşan Ortak Liste ise aşırı sağcı hükümeti devirmek için dışarıdan destek verebileceğini belirtti. Eisenkot ve müttefikleri seçim öncesi tutumunu sürdürürse bu ihtimalin zor olduğu, yine de İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden partilerin mecliste kilit konumda kalacağı değerlendiriliyor.
Üçüncü senaryo: Ulusal birlik hükümeti
Netanyahu'nun Temmuz 2026'da iktidar ve muhalefet partilerinin yer alacağı geniş tabanlı bir "ulusal birlik hükümeti" fikrini dile getirmesi, son günlerde en çok konuşulan senaryo oldu. İsrail basınında, Cumhurbaşkanı Herzog'un da 2019-2020'de 11 ayda üç seçim yaşanması gibi bir tabloyla karşılaşmamak için Netanyahu ile Eisenkot'un böyle bir hükümete öncülük etmesi gerektiğini düşündüğü aktarıldı. Aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir ise Netanyahu'nun kendisiyle görüntü vermekten kaçındığını, onu devre dışı bırakmaya çalıştığını ve ulusal birlik hükümeti peşinde olduğunu öne sürüyor.
Netanyahu da Eisenkot da seçim arifesinde geniş tabanlı bir hükümeti amaçlamadıklarını savunuyor; ancak bu ihtimal dışlanmıyor.
Arka plan
İsrail, seçime Gazze, Lübnan ve Suriye'deki saldırı ve işgallerini artırdığı, İran'a yeniden saldırı planları yaptığı bir dönemde gidiyor. Seçim, bölgesel çatışmaların gölgesinde yapılıyor.
Dünya rehberleri
- Avrupa Birliği nasıl çalışır, Türkiye'nin üyelik süreci ne durumda?AB, üye devletlerin yetki devrettiği kurumlarla ortak politika yürüten bir birliktir. Türkiye 1999'da aday ilan edildi, 2005'te müzakereler başladı; süreç uzun süredir fiilen durmuş durumdadır.
- COP iklim zirvesi nedir, COP31 neden önemli?COP, BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'ne taraf ülkelerin her yıl toplandığı karar organıdır. COP31, 2026'da Türkiye'nin Antalya kentinde yapılıyor; müzakere başkanlığı ise Avustralya'da.
- Birleşmiş Milletler nasıl çalışır, Genel Kurul ne yapar?BM, 1945'te kurulan ve üye devletlerin barış, güvenlik, kalkınma ve insan hakları alanında iş birliği yaptığı bir örgüttür. Genel Kurul, tüm üyelerin birer oyla temsil edildiği ana müzakere organıdır.





Yorumlar
Yorum yazmak için giriş yap.