Katılım finans 2025'te büyüdü: tasarruf finansman şirketleri öne çıktı

Alan İzleme Raporları serisinin 30. sayısında yer alan verilere göre 2025, katılım finansın bankacılık merkezli bir yapıdan çok boyutlu bir ekosisteme dönüştüğü yıl oldu. Peşinatsız, katılım esaslı konut ve araç finansmanı sağlayan tasarruf finansman şirketleri yılın en hızlı büyüyen alanı olarak öne çıktı.

Tasarruf finansman şirketleri

Sektörün toplam işlem hacmi yüzde 261,8 artışla 1 trilyon 211 milyar liraya, aktif büyüklüğü yüzde 251,1 artışla 323 milyar liraya yükseldi. Net kâr 17,5 milyar liradan 59 milyar liraya çıktı. Müşteri sayısı yüzde 117 artışla 1,15 milyonu aştı; şirket sayısı 9'a, şube sayısı 654'e ulaştı.

Katılım bankaları ve dijitalleşme

Katılım bankalarının toplam aktifleri yüzde 62,7 artışla 4,3 trilyon liraya, topladıkları fonlar 2,8 trilyon liraya yükseldi. Toplam net kâr 85,6 milyar lira oldu. Takipteki alacaklar yüzde 155 artışla 42,4 milyar liraya çıkarken, yüzde 41,2'lik öz kaynak büyümesi aktif büyümesinin gerisinde kaldı.

Bankalar şube ve ATM sayısını azaltırken dijital işlem hacmi yüzde 41 artışla 7,9 trilyon liraya, işlem adedi yüzde 61 artışla 205 milyona ulaştı. Bireysel müşterilerde dijital işlemlerin payı yüzde 27'den yüzde 43'e çıktı.

Sermaye piyasaları, sigorta ve fintek

Borsa İstanbul'da işlem gören 591 şirketin 237'si BIST Katılım Tüm Endeksi'nde yer alıyor. Endeksin yatırımcı sayısı 4,26 milyona ulaştı. Katılım sigortacılığında prim üretimi yüzde 62,9 artışla 70,15 milyar liraya çıkarak sektör genelindeki yüzde 45,9'luk büyümenin üzerinde kaldı; toplam sigorta pazarındaki pay yüzde 5,73 oldu.

Türkiye'deki fintek sayısı 2021'den bu yana yüzde 40 artarak 1009'a yükseldi; buna karşın yeni kurulan fintek sayısı 101'den 16'ya geriledi. Katılım bankalarının sukuk ihraç hacmi yüzde 58 artışla 215,4 milyar lira oldu. Bireysel emeklilik sisteminde fon tutarı 1,81 trilyon liraya ulaştı; bunun 745,7 milyar lirası katılım esaslı fonlardan oluştu.

Raporda görüşlerine yer verilen İLKE Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Sait Öner, ekosistemin belirgin bir dönüşüm geçirdiğini belirtti ve şunları söyledi:

Bununla birlikte, yüksek enflasyon ortamında nominal büyümenin reel karşılığının ihtiyatla değerlendirilmesi gerekmektedir. Önümüzdeki dönemde asıl önemli olan, niceliksel büyümenin nitelikli ve sürdürülebilir bir gelişmeye dönüştürülmesidir.

Ahmet Sait Öner