Thwaites Buzulu'nun deniz seviyesine katkısı beklenenin iki katı olabilir

Batı Antarktika'daki Thwaites Buzulu'nun erimesine dair yeni bir araştırma, buzulun küresel deniz seviyesine katkısının şimdiye kadar olduğundan düşük hesaplanmış olabileceğini ortaya koydu. Nature Communications dergisinde yayımlanan çalışmaya göre buzul, okyanus sıcaklıklarında ilave bir artış olmasa bile 2100 yılına kadar küresel ortalama deniz seviyesini yaklaşık 3 santimetre yükseltebilir. Bu, aynı koşullarda yapılan önceki tahminlerin yaklaşık iki katı.

Yeni model neyi gösterdi?

Kaliforniya Üniversitesi ve NASA'ya bağlı Jet İtki Laboratuvarı'ndan araştırmacılar, buzulun altındaki erime süreçlerini incelemek için yeni bir bilgisayar modeli geliştirdi. Çalışma, buzulun deniz tabanından ayrılıp su üzerinde yüzmeye başladığı bölgeye odaklandı. Önceki modellerde çoğunlukla sabit kabul edilen bu sınırın aslında sürekli hareket ettiği belirlendi.

Uydu verilerine göre gelgitler sırasında deniz suyu yükselip alçalıyor ve kalın buz tabakası da hareket ediyor. Bu hareket, nispeten sıcak okyanus suyunun buzun altındaki geniş alanlara kilometrelerce ilerlemesine yol açıyor. Böylece buz yalnızca dış yüzeyinden değil, alt kısmından da eriyor. Araştırmanın başyazarı Mattia Poinelli, bu hareketli bölgenin önceki modellerde yeterince temsil edilmediğini ve bulguların buzulun hızlı geri çekilmesini anlamak için önemli olduğunu belirtti.

Doğal engeller zayıflıyor

Deniz tabanındaki iki büyük yükselti buzulun okyanusa doğru hareketini yavaşlatıyor. Ancak sıcak suyun buzun altına ilerlemesi, buzulun bu yükseltilerle bağını zayıflatıyor. Bilim insanları, buzulun Mouginot Sırtı'ndan 2100'e kadar ayrılma olasılığını yaklaşık yüzde 60 olarak hesapladı. Bu gerçekleşirse buzulun daha derin bölgelere doğru hızla geri çekilmesi ve buz kaybının artması bekleniyor.

Kıyı kentleri için risk

Florida eyaleti büyüklüğündeki Thwaites, onlarca yıldır geri çekiliyor ve bugün küresel deniz seviyesindeki yıllık artışın yaklaşık yüzde 4'ünden sorumlu. Tamamen erirse deniz seviyesini yaklaşık 65 santimetre yükseltebilecek buz barındırıyor. Ayrıca çevresindeki buz kütlelerinin hareketini sınırladığı için dengenin bozulması, Batı Antarktika'daki daha geniş buz tabakasının kaybını tetikleyebilir. Bilim insanlarına göre böyle bir zincirleme değişim uzun vadede deniz seviyesini yaklaşık 3 metre yükseltebilir; ancak bu, 2100'e kadar beklenen bir tahmin değil, uzun vadeli bir risk senaryosu.

3 santimetrelik artış küçük görünse de fırtına ve yüksek gelgit dönemlerinde su baskınlarının daha geniş alanlara ulaşmasına yol açabiliyor. Araştırmacılar Miami'den Manila'ya birçok kıyı kentinin etkilenebileceğine dikkat çekiyor. Çalışmanın yazarlarından Profesör Eric Rignot, bulguların önümüzdeki on yıllarda kıyı taşkını risklerinin beklenenden büyük olabileceğini gösterdiğini söyledi.

Yine de buzulun geleceğine dair yanıtlanması gereken sorular var. Uzmanlar, buzulun altında deniz suyunun nasıl hareket ettiğinin ve erimeyi hangi koşullarda hızlandırdığının doğrudan ölçülmesi gerektiğini vurguluyor. Bilim insanları bu amaçla 2028'de bölgeye giderek buzulun altında yeni ölçümler yapmayı planlıyor.