İçeriğe geç
Bora Haber
Piyasalar
  • Dolar50,44artış %0,05
  • Euro55,34düşüş %0,18
  • Sterlin66,55düşüş %0,11
  • BIST 10011.477düşüş %3,08
  • Gram altın6.043düşüş %3,53
  • Ons altın$3.726düşüş %3,58
  • Bitcoin$62.702düşüş %1,5
SON DAKİKA

Türkiye'de diyabetli erişkinlerin yaklaşık yüzde 45'i hastalığının farkında değil

Doç. Dr. Akarsu, Dünya Diyabet Günü'nde Türkiye'de yaklaşık 4,37 milyon kişinin diyabetini bilmediğini belirterek erken tarama, sağlıklı beslenme ve hareketli yaşam çağrısı yaptı.

Nehir Gökçe

· 3 dk okuma

Eldivenli bir sağlık çalışanı kan şekeri ölçüm cihazını tutuyor; yanında kanepede oturan sarışın bir kız çocuğu var.
Kan şekeri ölçümü, diyabet takibinin temel yollarından biri. Temsili görsel · Fotoğraf: Pavel Danilyuk / Pexels

Doç. Dr. Akarsu, Dünya Diyabet Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada, diyabetin dünyada olduğu gibi Türkiye'de de giderek büyüyen bir halk sağlığı sorunu olduğunu söyledi. Akarsu'ya göre Uluslararası Diyabet Federasyonu'nun (IDF) 2025 verilerinde Türkiye'de diyabetli erişkinlerin yaklaşık yüzde 45,5'i, yani yaklaşık 4,37 milyon kişi hastalığının tam olarak farkında değil.

IDF'nin 2025 yılı verilerine göre Türkiye'de diyabetli erişkinlerin yaklaşık yüzde 45,5'i hastalığının tam olarak farkında değil. Bu oran yaklaşık 4,37 milyon kişiye karşılık geliyor.

Doç. Dr. Akarsu

Diyabet sıklığı artıyor

Türkiye'de 2010'da yapılan TURDEP-II çalışmasında erişkinlerde diyabet sıklığı yüzde 13,7 bulunmuştu. IDF'nin 2025 verilerine göre ise 20-79 yaş arasında yaklaşık 10 milyon kişi diyabetle yaşıyor; bu sayı erişkin nüfusun yüzde 16-17'sine denk geliyor. Avrupa Birliği ülkelerinde ortalama sıklık yüzde 9,8 olduğundan Türkiye, diyabet yükü yüksek ülkeler arasında yer alıyor.

Akarsu, bu artışı yaşam biçimindeki değişimle ilişkilendirdi. Daha hareketli olan geleneksel yaşamın yerini masa başı çalışma, motorlu ulaşım, hazır gıda ve azalan fiziksel aktivitenin aldığını belirtti. Geleneksel mutfağın sebze, baklagil, yoğurt, tam tahıl ve zeytinyağı gibi avantajları olsa da beyaz ekmek, rafine un ürünleri, pirinç pilavı, hamur işleri, şekerli içecekler ve paketli atıştırmalıkların tüketimi arttı. Büyükşehirlerdeki uzun yolculuklar, düzensiz çalışma saatleri ve güvenli yürüyüş alanlarının yetersizliği de hareketi zorlaştırıyor. Ekonomik koşulların, eğitim düzeyinin, çevrenin ve çalışma şartlarının da etkili olduğunu söyledi.

Çocukluk çağında başlayan risk

Diyabetin yalnızca ileri yaşlarda görüldüğü düşüncesinin geçerliliğini yitirdiğini belirten Akarsu, tip 2 diyabetin ergenlik ve genç erişkinlikte daha sık ortaya çıktığını kaydetti. Çocukluk çağı obezitesindeki artışı önemli bir sorun olarak niteleyen Akarsu, ekran süresinin uzamasının, fiziksel oyun alanlarının azalmasının, hazır gıda ve şekerli içecek tüketiminin obezite riskini yükselttiğini söyledi. Genç yaşta başlayan diyabette yüksek kan şekerine maruz kalma süresinin uzadığını, bunun böbrek, göz, sinir ve kalp-damar komplikasyonu riskini artırdığını ifade etti.

Artık diyabeti yalnızca 50-60 yaşından sonra karşılaşacağımız bir hastalık olarak görmemeliyiz. Çocukluk çağından itibaren sağlıklı beslenme, hareketli yaşam ve kilo kontrolü alışkanlıkları kazandırılmalıdır. Diyabetle mücadele çocukluk çağında başlamalıdır.

Doç. Dr. Akarsu

Belirtiler ve komplikasyonlar

Tip 2 diyabet uzun yıllar belirti vermeden ilerleyebiliyor; bazı hastalarda hastalık ilk kez göz muayenesi, böbrek fonksiyon testleri veya başka nedenle yapılan kan tetkikleri sırasında saptanıyor. Çok su içme, sık idrara çıkma, ağız kuruluğu, açıklanamayan kilo kaybı, halsizlik, yorgunluk, bulanık görme ve yaraların geç iyileşmesi belirtiler arasında sayıldı. Akarsu bu şikâyetlerin ortaya çıkmasının beklenmemesi gerektiğini vurguladı. Özellikle 40 yaş ve üzerindekilerin, fazla kilolu veya obez kişilerin, birinci derece yakınında diyabet bulunanların, hipertansiyonu ve kan yağı yüksekliği olanların diyabet açısından değerlendirilmesini önerdi.

Kontrolsüz diyabetin görme kaybına, kronik böbrek hastalığına ve böbrek yetmezliğine, sinir sisteminde uyuşma, yanma ve duyu kaybına yol açabildiğini belirten Akarsu, kalp krizi, inme, ayak yaraları, enfeksiyon ve bazı durumlarda uzuv kaybının da ciddi sonuçlar arasında olduğunu söyledi. Diyabetik nöropati nedeniyle hastaların ayaklarındaki yara veya travmayı fark etmeyebildiğini de ekledi.

Korunma ve tedavi

Yüksek riskli kişilerde yaşam tarzı değişiklikleriyle tip 2 diyabet gelişme riskinin yaklaşık yüzde 58 azaltılabildiğini bildiren Akarsu, başlangıç kilosunun yüzde 7'sinin verilmesini ve haftada en az 150 dakika orta yoğunlukta fiziksel aktivite yapılmasını hedeflerin arasında saydı. Tam tahıllı ürünler, sebze ve baklagil tüketimini artırmayı, şekerli içecek ve işlenmiş gıdayı azaltmayı önerdi. Tedavide temel hedefin yalnızca HbA1c değerini düşürmek değil, kalp, böbrek, göz, sinir ve damar sağlığını uzun yıllar korumak olduğunu belirtti.

Akarsu, yeni nesil ilaçların kan şekerini kontrol etmenin yanı sıra kalp ve böbrek sağlığını korumaya da katkı sağlayabildiğini, sürekli glikoz ölçüm sistemleri ile yapay pankreas teknolojilerinin ise özellikle tip 1 diyabetlilerde kan şekeri kontrolünü iyileştirip hipoglisemi riskini azaltabildiğini sözlerine ekledi.

Bu konuda rehber

Bilim rehberleri

Test çöz, ankete katıl

Videolu haberler

Yorumlar

Yorum yazmak için giriş yap.

Bu konuda daha fazlası

Tümünü gör