İçeriğe geç
Bora Haber
Piyasalar
  • Dolar50,44artış %0,05
  • Euro55,34düşüş %0,18
  • Sterlin66,55düşüş %0,11
  • BIST 10011.477düşüş %3,08
  • Gram altın6.041düşüş %3,55
  • Ons altın$3.725düşüş %3,6
  • Bitcoin$62.686düşüş %1,61
SON DAKİKA

Türkiye, WIPO İnovasyon Endeksi'nde sanayi çeşitliliğinde 5., endüstriyel tasarımda 6. oldu

WIPO 2026 Küresel İnovasyon Endeksi'ne göre Türkiye sanayi çeşitliliği, endüstriyel tasarım ve markada üst sıralarda. Ömer Özdinç, işbirliği ve yurt dışında markalaşmanın önemine dikkat çekti.

Nehir Gökçe

· 3 dk okuma

Kırmızı ışıklı bir atölyede, pembe takım elbiseli uzun saçlı bir kişi elektronik cihazların yanında duruyor.
İnovasyon ve teknoloji çalışmalarının yürütüldüğü bir laboratuvar ortamı (temsili görsel). Temsili görsel · Fotoğraf: ThisIsEngineering / Pexels

Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü'nün (WIPO) 2026 Küresel İnovasyon Endeksi'ne göre Türkiye, kendi kategorisinde AR-GE ve fikri mülkiyet alanlarında güçlü bir performans gösterdi. Raporda ülkenin daha çok sanayi odaklı ve maddi olmayan duran varlık yoğun bir gelişim çizgisi izlediği belirtildi. Türkiye; sanayi çeşitliliği, endüstriyel tasarım, ticari markalar, araştırma yeteneği ve yükseköğretim alanlarında öne çıkan ülkeler arasında gösterildi.

Ömer Özdinç, rapordaki tespitleri Türkiye'nin AR-GE ve inovasyon kapasitesi, özel sektör-üniversite işbirlikleri, endüstriyel tasarım, yüksek katma değerli üretim, kamu teşvikleri ve küresel rekabetteki yeri açısından değerlendirdi. Özdinç, Türkiye'nin yurt içi sanayi çeşitliliğinde dünyada 5. sırada olduğunu hatırlatarak inovasyon kapasitesinin geliştirilmesi bakımından kritik bir döneme girildiğini vurguladı.

Özel sektör ve üniversite ilişkisi

Özdinç'e göre özel sektör şimdiye kadar maliyet avantajına dayanarak mevcut ürünlerin benzerleriyle iç ve dış talebi karşıladı; bu nedenle AR-GE ve inovasyona yeterli önemi vermedi. Maliyet avantajının kaybedildiği yeni dönemde üniversiteler ve teknoparklarla kurulacak ilişki çok daha kritik hale geldi. Özdinç, endekse göre Türkiye'nin son 5 yılda derin bilim girişimlerini en hızlı artıran orta gelirli ülke olduğunu belirterek bu girişimlerin pazarda satılan ürünlere dönüştürülmesi gerektiğini söyledi.

Tasarım ve marka

Endekse göre Türkiye endüstriyel tasarım tescilinde ve marka başvurularında üst sıralarda yer alıyor. Özdinç, tekstil, mobilya ve beyaz eşya gibi son tüketiciyle buluşan ürünlerde önemli bir oyuncu olunduğunu belirtti. Ülkenin endüstriyel tasarımda dünya 6'ncısı, markada 7'ncisi olduğunu söyleyen Özdinç, tasarımların köklü yeniliklerden çok kademeli iyileştirmeler olduğunu ifade etti.

Tasarım gücümüzü teknolojiyle, mühendislikle ve özgün ürün fikriyle birleştirebilirsek yüksek katma değerli ihracatta çok daha iddialı olabiliriz.

Ömer Özdinç

Teşvikler ve işbirliği

Özdinç, AR-GE ve tasarım merkezleri ile teknoparklara verilen teşviklerin yeterli olduğunu, ancak stratejik yani misyon odaklı desteklerin etkisinin artırılması gerektiğini söyledi. İşbirliğinin yeni dönemde hem en önemli eksiklik hem de en çok ihtiyaç duyulan yetkinlik olduğunu belirten Özdinç, içe kapanık sanayi kültürünün açık ve işbirlikçi bir kültüre evrilmesi gerektiğini ifade etti. Bunun için kamu, organize sanayi bölgesi yönetimleri, üniversiteler ve TÜBİTAK gibi kurumların aktif rol oynaması gerektiğini söyledi.

Fikri mülkiyet ve küresel pazarlar

Özdinç'e göre Türkiye'nin iç pazardaki hukuki altyapısında büyük bir eksiklik yok, ancak süreçlerin hızlandırılması şart. Uluslararası pazarlarda ise ülke mevcut kapasitesinin altında kalıyor. Bunda özgün ürüne odaklanılmamasının ve geliştirilen teknolojileri yurt dışında markalaştırma tecrübesinin eksikliğinin payı büyük. Firmaların pazar stratejisi becerilerinin gelişmesi, kamunun ilgili birimlerinin uzmanlaşması, nitelikli bir danışmanlık sektörünün oluşması ve gerekirse yetenek transferinin kolaylaştırılması gerekiyor.

Fikri mülkiyetin artık yalnızca koruma aracı olmadığını, finansmana, ortaklığa ve yeni pazarlara açılan kapı olduğunu vurgulayan Özdinç, bilime dayalı girişimlerin yarısının patent sahibi olduğunu, diğer girişimlerde bu oranın yüzde 15 civarında kaldığını söyledi. Türkiye'nin endüstriyel tasarımda ve markada dünyanın ilk 10'unda, menşe bazında patentte 21. sırada olduğunu belirten Özdinç, ülkenin sahip olduğu imkanlardan beklenenden fazla inovasyon çıktısı üreten ülkeler arasında yer aldığını da ekledi.

Özdinç, uluslararası patent başvurularına yönelik desteklerin güçlendirilmesini, teknoloji transfer ofislerinin profesyonelleştirilmesini ve patent ile tasarımı teminat kabul eden finansman modellerinin yaygınlaştırılmasını önerdi. Firmaların fikri mülkiyet stratejisini ürün geliştirmenin en başında kurgulamasının da büyük fark yaratacağını söyledi.

Bora Haber konuyla ilgili daha önce Yapay zeka destekli yerli mikro uydu GEZGİN-1 2028'de fırlatılacak ve Bakan Kacır: İMECE-2 2027'de, İMECE-3 2028'de uzaya gönderilecek haberlerini yayımlamıştı.

Bilim rehberleri

Test çöz, ankete katıl

Videolu haberler

Yorumlar

Yorum yazmak için giriş yap.

Bu konuda daha fazlası

Tümünü gör