Yıllık mal ve hizmet ihracatı 409,1 milyar dolarla tarihi zirvede
Bolat, hizmet ihracatı tahminiyle birlikte eylül itibarıyla yıllıklandırılmış mal ve hizmet ihracatının 409,1 milyar dolara çıkarak Cumhuriyet tarihinin en yüksek seviyesine ulaştığını bildirdi.
· 2 dk okuma

Bolat, Cumhuriyet'in 103. yılı dolayısıyla Türkiye'nin dış ticaretindeki gelişimi anlatan yazılı bir açıklama yaptı. Bolat, hizmet ihracatına ilişkin tahminle birlikte hesapladıkları yıllıklandırılmış mal ve hizmet ihracatının eylül itibarıyla 409,1 milyar dolara ulaştığını ve bunun Cumhuriyet tarihinin en yüksek seviyesi olduğunu söyledi.
Bolat'a göre mal ihracatı da eylül itibarıyla yıllıklandırılmış olarak 283,7 milyar dolara çıkarak rekor kırdı. Bolat, bu tabloyu üreticilerin, ihracatçıların ve girişimcilerin emeğine bağlayarak "Üreten, ihraç eden, büyüyen Türkiye" vizyonuna vurgu yaptı.
Yüzyıllık dönüşüm
Bolat, 1923'te tarım ürünlerinin ağırlıkta olduğu ihracat yapısının bugün otomotivden beyaz eşyaya, savunma sanayisinden yazılıma uzanan geniş bir yelpazeye dönüştüğünü belirtti. Mal ihracatı 1923'te 50 milyon dolar, 1980'de 2,9 milyar dolar, 2002'de ise 36,1 milyar dolar olmuştu.
Cumhuriyet'in ilk yıllarında 24 ülkeye ve 30 fasılda yapılan ihracat, bu yıl ocak-eylül döneminde 223 ülke ve gümrük bölgesine, tüm fasıllara ve yaklaşık 13 bin farklı ürüne yayıldı. 2025'te 51 ülkeye 1 milyar doların üzerinde ihracat yapıldı; 33 ilin yıllık ihracatı 1 milyar doları aştı, ihracatçı firma sayısı 167 bin 779'a, 1 milyar doların üzerinde ihracat yapılan fasıl sayısı 53'e yükseldi.
Bolat, 1973'te bir yılda gerçekleştirilebilen 1 milyar dolarlık ihracatın 1987'de bir ayda, 2013'ten itibaren ise bir günde yapılabildiğini söyledi. Günlük ihracatın zaman zaman 2 milyar doları geçtiğini de ekledi.
Avrupa Birliği ve sanayi ürünleri
Avrupa Birliği ülkelerine ihracat 1996'da 11,3 milyar dolardı; Gümrük Birliği'nin ivmesiyle eylül itibarıyla yıllıklandırılmış olarak 118,7 milyar dolara yükseldi. AB-27'nin toplam ithalatındaki Türkiye'nin payı 2002'de yüzde 2,2 iken 2025'te tüm zamanların en yüksek seviyesi olan yüzde 4,1'e çıktı.
Sanayi ürünlerinin toplam ihracat içindeki payı 1969'da yüzde 21,2 iken 2025'te yüzde 94,3 oldu. Orta-yüksek ve yüksek teknolojili ürünlerin imalat sanayi ihracatındaki payı ise 2002'deki yüzde 30,4'ten 2025'te yüzde 43,5'e, eylül itibarıyla yıllıklandırılmış olarak yüzde 44,1'e çıktı.
Büyüme ve gelir sıralaması
Bolat'ın aktardığı verilere göre 1980-2002 döneminde dünya ekonomisi yüzde 3,1 büyürken Türkiye ekonomisi yüzde 3,9 büyüdü. 2003-2025 döneminde dünya ekonomisi yüzde 3,6 büyüdü; Türkiye ise dünya ortalamasından 1,9 puan daha hızlı büyüdü. Türkiye, nominal milli gelirde 2002'de dünyanın 21'inci büyük ekonomisiyken 2025'te 16'ncı oldu. Satın alma gücü paritesine göre ise 16'ncı sıradan 11'inci sıraya yükseldi.
Bolat, mikro ihracat imkanları sayesinde esnaf ve sanatkarların da uluslararası ihracatçıya dönüştüğünü belirtti. Üretimden ihracata uzanan yapıyı geliştirmeye kararlılıkla devam edeceklerini söyledi.
Bu konuda rehber
Ekonomi rehberleri
- Enflasyon nedir, nasıl ölçülür?Enflasyon, mal ve hizmetlerin genel fiyat düzeyindeki sürekli artıştır. Genellikle tüketici fiyat endeksi (TÜFE) ile, belirli bir sepetin fiyatının zaman içindeki değişimi izlenerek ölçülür.
- Asgari ücret ne kadar? Net, brüt ve yeni asgari ücretin belirlenme süreci2026 asgari ücreti net 28.075,50 TL, brüt 33.030 TL'dir ve 31 Aralık 2026'ya kadar geçerlidir. 2027 tutarını Asgari Ücret Tespit Komisyonu en geç 31 Aralık'ta açıklayacak.
- Enflasyon oranı: TÜİK'in son açıkladığı aylık ve yıllık TÜFE ile ÜFETÜİK'e göre ekim 2026'da TÜFE aylık yüzde 2,58, yıllık yüzde 29,77 arttı. Yİ-ÜFE ise aylık yüzde 1,65, yıllık yüzde 27,41 yükseldi. Veriler 3 Kasım 2026'da açıklandı.





Yorumlar
Yorum yazmak için giriş yap.