İsrail basınında Myanmar kararı endişesi: Güney Afrika davasına etkisi tartışılıyor
Uluslararası Adalet Divanı'nın Myanmar'ı soykırımdan sorumlu tutan kararı, İsrail basınındaki analizlerde Güney Afrika'nın açtığı davaya emsal olabileceği gerekçesiyle ele alınıyor.
· 2 dk okuma

İsrail basınında yayımlanan analizlerde, Birleşmiş Milletler'in yargı organı Uluslararası Adalet Divanı'nın (UAD) Myanmar hakkında verdiği soykırım kararının, Güney Afrika'nın İsrail aleyhine açtığı davada İsrail'in konumunu güçleştirebileceği değerlendiriliyor. Analizlerde, Divan'ın benimsediği hukuki ölçütlere ve ortaya koyduğu içtihada dikkat çekiliyor.
Analizlerde öne çıkan görüşler
Bir analizde, UAD'nin tarihinde ilk kez bir devleti doğrudan soykırım suçundan sorumlu tuttuğu hatırlatılıyor. Kararın, çatışmanın doğrudan tarafı olmayan bir ülkenin başvurusuyla verilmesinin de Güney Afrika'nın İsrail'e karşı açtığı davayla büyük ölçüde örtüştüğü belirtiliyor. Aynı yazıda Divan'ın, bir eylemi soykırım sayabilmek için aradığı kanıt ölçütlerini esnettiği ileri sürülüyor. İsrail'e karşı açılan davada kararın 2030'dan önce çıkmasının beklenmediği, bu sürede UAD heyetinde yaşanabilecek değişikliklerin ve İsrail'in atacağı adımların sürecin seyrini etkileyebileceği de ifade ediliyor.
Bir başka analizde ise Myanmar kararının, soykırım suçunun ispatına ilişkin standartları genişleterek İsrail'in savunma kabiliyetine şimdiden kısmen zarar verdiği savunuluyor. Divan'ın yalnızca öldürülen kişi sayısına odaklanmak yerine bedensel ve zihinsel zarar verme, konutların yaygın biçimde yıkılması ve kışkırtıcı açıklamaların soykırım kastına delil sayılması gibi unsurları daha esnek ölçütlerle değerlendirdiği öne sürülüyor. BM raporlarının Myanmar kararında etkili olduğuna dikkat çekilen yazıda, bunun İsrail'in karşılaştığı davada zorluk oluşturacağı kaydediliyor.
Myanmar kararı
UAD, Gambiya'nın Soykırım Sözleşmesi'nin ihlal edildiği gerekçesiyle Myanmar'a karşı açtığı davada, Myanmar'ın Arakanlı Müslümanlara yönelik soykırım işlediğine hükmetti. Kararda Myanmar ordusunun 2016-2017 yıllarındaki operasyonları değerlendirildi. Divan'ın nihai nitelikteki kararına karşı temyiz yoluna başvurulamıyor.
Bora Haber konuyla ilgili daha önce UAD, Myanmar'ı Arakanlı Müslümanlara karşı soykırımdan sorumlu tuttu ve İsrail, 3,5 milyon Filistinlinin fotoğrafını yüz tanıma için Amazon'un bulut sistemine yükledi haberlerini yayımlamıştı.
Arka plan
Myanmar ordusu Ağustos 2017'de Arakan eyaletinin kuzeyinde "temizleme operasyonları" başlatmıştı. Saldırılarda katliamların, tecavüzlerin ve köy yakmaların yaşandığı, yüz binlerce Arakanlı Müslümanın Bangladeş'e sığınmak zorunda kaldığı aktarılıyor. Gambiya da 11 Kasım 2019'da UAD'de Myanmar aleyhine soykırım davası açmıştı.
Güney Afrika ise 29 Aralık 2023'te, 1948 tarihli Soykırım Suçunun Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesi'ni ihlal ettiği gerekçesiyle İsrail aleyhine UAD'de dava açtı. Gazze'deki insani durumun aciliyetini gerekçe gösteren Güney Afrika, Divan'dan ihtiyati tedbirler istedi. Bu talepler arasında İsrail'in sözleşmenin 2. maddesindeki fiillerin işlenmemesi için gerekli tüm önlemleri alması, özellikle Refah'taki askeri operasyonlara son vermesi ve aldığı tedbirleri düzenli olarak Divan'a raporlaması yer aldı.
Dünya rehberleri
- Türk Devletleri Teşkilatı nedir, hangi ülkeler üye?Türk Devletleri Teşkilatı, Türk dili konuşan devletlerin siyasi, ekonomik ve kültürel iş birliği platformudur. Üyeleri Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Türkiye ve Özbekistan'dır; gözlemci statüsünde başka aktörler de vardır.
- NATO nedir, hangi ülkeler üye, Türkiye ne zaman katıldı?NATO, 4 Nisan 1949 tarihli Kuzey Atlantik Antlaşması'yla kurulan hükümetler arası bir ittifaktır. Türkiye, 18 Şubat 1952'de Yunanistan'la birlikte üye oldu. Güncel üye listesi için NATO ve Dışişleri Bakanlığı kaynaklarına bakın.
- BM Güvenlik Konseyi nasıl çalışır?BM Güvenlik Konseyi, uluslararası barış ve güvenliğin korunmasından birincil sorumlu BM organıdır. 15 üyesi vardır; 5 daimi üye veto hakkına sahiptir ve kararları bağlayıcı olabilir.





Yorumlar
Yorum yazmak için giriş yap.