Sahra'da bulunan Mars göktaşı Teghaza 001, 4,1 milyar yıldan eski çıktı
Mali'de bulunan Mars kökenli Teghaza 001'in gezegenin erken döneminde oluştuğu belirlendi. Göktaşı, Dünya'da bulunan en eski üç Mars göktaşından biri.
· · 2 dk okuma

Batı Afrika ülkesi Mali'de, Sahra Çölü'nde bulunan Mars kökenli Teghaza 001 adlı göktaşının 4,1 milyar yıldan daha eski olduğu belirlendi. Yaklaşık 800 gram ağırlığındaki taş 2022'de bulundu. NASA'nın Jet İtki Laboratuvarı'nın (JPL) açıklamasına göre göktaşı, Dünya'da bulunan en eski üç Mars göktaşından biri ve Mars'ın erken dönemlerinde oluştu.
Mineraller suyun izini taşıyor
Bilim insanları göktaşının içindeki mineralleri inceledi. İncelemeler, yaklaşık 4,1 milyar yıl önce suyun kayanın yapısını değiştirdiğini gösterdi. Göktaşı bu değişimden önce oluştuğu için yaşının 4,1 milyar yıldan fazla olduğu sonucuna varıldı. Araştırmacılara göre bulgular Mars'ın erken dönemlerine ilişkin yeni bilgiler sunuyor ve gezegendeki su döngüsünün ile Mars kabuğunun oluşum sürecinin anlaşılmasına katkı sağlayabilir.
JPL, Caltech, UCLA, New Mexico Üniversitesi ve Maine Üniversitesi'nden bir ekibin Science dergisinde yayımladığı çalışma, taşı kabuğun derinliklerindeki magmadan kristalleşen, yavaş soğumuş bir magmatik kayaç olan gabroik diyorit olarak tanımlıyor. Taşın mineral bileşimi, dokusu ve kimyası, bilinen yaklaşık 435 Mars göktaşının tümünden ayrılıyor.
Arka plan
Taş ilk bakışta özel görünmüyordu. New Mexico Üniversitesi Meteoritik Enstitüsü'ndeki araştırmacılar, oksijen izotoplarına bakarak taşın Mars kökenli olduğunu doğruladı. Çalışmanın başyazarı JPL'den Yang Liu, incelemesi sırasında tuhaf dokuların yanı sıra zirkon adlı dayanıklı bir mineral buldu. Kristalleşirken uranyum ve kurşunu hapseden zirkon, doğal bir saat işlevi görüyor ve yaşın belirlenmesinde kullanıldı.
Çalışmanın ikinci yazarı Lee Saper, taş için şunları söyledi:
Bu, daha önce hiç örneğine sahip olmadığımız bir Mars bölgesinden elimize geçen ilk Mars kabuğu parçası.
Lee Saper
Teghaza 001'in, gezegenin en yaşlı arazisi olan kraterlerle kaplı güney yaylalarından geldiği düşünülüyor. Bu bölgeye bugüne dek hiçbir iniş aracı ulaşmadı. Dünya'daki Mars göktaşlarının neredeyse tamamı ise genç volkanik kayalardan oluşuyor.
Bilim rehberleri
- Deprem çantasında neler olmalı?Deprem çantasında en az üç günlük su ve yiyecek, ilk yardım malzemesi, el feneri, düdük, ilaçlar, belgelerin kopyaları ve pil/powerbank bulunmalı. Çanta kapıya yakın, kolay ulaşılır yerde durmalı.
- Meteor yağmuru nedir, ne zaman ve nasıl izlenir?Meteor yağmuru, Dünya'nın bir kuyrukluyıldızın ya da asteroitin geride bıraktığı toz kümelerinden geçmesiyle gökyüzünde çok sayıda “kayan yıldız” görülmesidir. En iyi izleme için karanlık gökyüzü ve sabır gerekir.
- İklim değişikliği nedir, nedenleri ve etkileri nelerdir?İklim değişikliği, Dünya'nın uzun vadeli sıcaklık ve yağış düzenlerindeki kalıcı kaymadır. Günümüzde ana nedeni, fosil yakıtlardan kaynaklanan sera gazı salımlarıdır; etkileri sıcak hava dalgaları, kuraklık ve deniz seviyesi yükselmesidir.





Yorumlar
Yorum yazmak için giriş yap.