Starship uzaydan döndü, fırlatma kulesindeki mekanik kollara indi
SpaceX'in Starship uzay aracı, 15'inci test uçuşunda Dünya çevresinde 14 tur attıktan sonra Teksas'taki kulenin mekanik kolları tarafından ilk kez yakalandı. Super Heavy ise kurtarılamadı.
· 2 dk okuma

SpaceX'in dev roketi Starship'in uzay aracı bölümü, 15'inci test uçuşunun ardından cumartesi günü Dünya'ya döndü. Araç, bir gün önce fırlatıldığı Teksas'taki Starbase tesisinde, kulenin "Mechazilla" adlı dev mekanik kolları tarafından havada yakalandı. Uzay aracı ilk kez kuleye bu şekilde geri döndü. Gelişme, şirketin yaklaşık 10 yıldır sürdürdüğü tamamen yeniden kullanılabilir roket çalışması açısından önemli bir eşik olarak görülüyor.
Starship, yörüngede 22 saatten uzun süre kalıp Dünya çevresinde 14 tur attı. Dönüşte yoğun bulutların arasından çıkarak alçalan 52 metre boyundaki araç, motorlarını yeniden ateşleyip dikey konuma geçti ve yavaşça kulenin kollarına yaklaştı. Motorlar çalışmaya devam ederken kollar aracı yakaladı. Atmosfere girişteki aşırı ısı nedeniyle dış yüzeyi kararan araç, roket sisteminin şimdiye kadarki en uzun görevinin ardından kulede asılı kaldı.
Super Heavy kurtarılamadı
İki aşamalı roketin alt bölümü olan ve Starship'i uzaya taşıyan Super Heavy güçlendiricisi ise kuleye dönemedi. İki bölüm birbirinden ayrıldıktan sonra güçlendirici dönüş rotasından çıkarıldı, Meksika Körfezi üzerinde belirlenen bir noktaya yönlendirildi, bir süre havada asılı kaldı ve ardından infilak etti. Böylece SpaceX'in roketin her iki bölümünü de ilk kez kurtarma planı gerçekleşmedi. Yine de üst aşamanın başarıyla geri dönmesi, milyarlarca dolarlık Starship programında önemli bir mühendislik başarısı olarak değerlendiriliyor.
Bora Haber konuyla ilgili daha önce Starship'in 15. test uçuşu başladı: Super Heavy dönüşte havada infilak etti ve NASA Artemis programını hızlandırıyor: Ay'da üs kurma hazırlığı haberlerini yayımlamıştı.
Arka plan
SpaceX'in fırlatma sektöründeki ağırlığı, 700'den fazla kez fırlatılan Falcon 9 roketine dayanıyor. 2010'dan bu yana kullanılan roketin ilk aşaması yeniden kullanılabiliyor, ancak yükleri yörüngeye taşıyan ikinci aşama her uçuşun ardından okyanusa bırakılıyor. Elon Musk, Starship ile uçaklara benzer biçimde uzaya gidip kısa aralıklarla yeniden uçabilen bir sistem geliştirmeyi hedefliyor.
SpaceX henüz tek görevde roketin her iki aşamasını da geri kazanabilmiş değil. Uzay aracını atmosfere girişteki sıcaklıktan koruyan siyah altıgen karolardan oluşan ısı kalkanı da tamamen yeniden kullanılabilir durumda değil. Şirket, her görevden sonra çok az bakım gerektiren ya da hiç yenileme istemeyen yeni karo tasarımları üzerinde çalışıyor. NASA ve SpaceX, Starship ile 2028'de yarım yüzyıl aradan sonra insanları Ay'a indirmeyi planlıyor.
Bilim rehberleri
- Sel ve su baskınında ne yapılmalı? Öncesi, sırası ve sonrası için önerilerSel öncesinde acil durum çantası ve tahliye planı hazırlayın; sırasında yüksek ve güvenli yere çıkın, akan suya girmeyin; sonrasında elektrik ve gıda güvenliğini kontrol edin. Resmî uyarılar için AFAD ve Meteoroloji'yi izleyin.
- Kış gündönümü nedir, yılın en uzun gecesi ne zaman?Kış gündönümü, Kuzey Yarımküre'de Güneş'in gökyüzündeki en güney konumuna ulaştığı andır. Genellikle 21 Aralık'ta (bazı yıllarda 22 Aralık) olur; yılın en kısa günü ve en uzun gecesi bu tarihe denk gelir.
- Ay ve Güneş tutulması nasıl olur, nasıl güvenle izlenir?Güneş tutulmasında Ay, Dünya ile Güneş arasına girer; Ay tutulmasında Dünya, Güneş ile Ay arasına girer. Güneş tutulması çıplak gözle veya güneş gözlüğüyle izlenmez; sertifikalı tutulma gözlüğü gerekir.





Yorumlar
Yorum yazmak için giriş yap.