Ürolojide yapay zeka, telecerrahi ve dijital ikiz dönemi: IURES 2026'da geleceğin tedavileri anlatıldı

Kongre kapsamındaki basın toplantısında konuşan IURES 2026 Kongre Başkanı Prof. Dr. Burak Turna, ürolojinin geleceğinin hastalığı tedavi ederken fonksiyonları mümkün olduğunca koruyan, kişiselleştirilmiş ve teknolojiyle güçlendirilmiş tedavilerde olduğunu söyledi. Uzmanlar; robotik cerrahi, yapay zeka, telecerrahi ve 3 boyutlu modelleme alanlarındaki gelişmeleri anlattı.

Beşinci nesil robotik cerrahi ve yapay zeka

Turna'ya göre yeni nesil robotik sistemler artık yalnızca cerrahın el hareketlerini hassaslaştırmıyor. Beşinci nesil teknoloji; daha gelişmiş görüntüleme, cerrahi hassasiyet, dokunsal geri bildirim ve cerrahi verilerin daha etkin kullanımını mümkün kılıyor. Yapay zekanın cerrahi görüntüleri, anatomik yapıları ve büyük veri yığınlarını analiz ederek ileride ameliyat sırasında cerraha karar desteği sağlayabileceğini belirten Turna, bu bütünleşmenin kişiye özel cerrahi için önemli bir adım olacağını kaydetti.

Turna ayrıca, uygun seçilmiş lokalize prostat kanseri hastalarında uygulanan fokal tedavilerin yalnızca hastalıklı bölgeyi hedef aldığını, böylece prostatın sağlıklı kısımlarını ve çevredeki kritik yapıları mümkün olduğunca korumayı amaçladığını söyledi.

Telecerrahi ve tek port

Diğer Kongre Başkanı Prof. Dr. Murat Binbay, ürolojideki yeni dönemin telecerrahi, tek port, robotik cerrahi ve yapay zeka destekli karar destek teknolojileriyle şekillendiğini söyledi. Telecerrahinin, cerrahın hastayla aynı yerde bulunma gereğini ortadan kaldırdığını ve deneyimli merkezlerin birikiminin uzak bölgelere ulaşmasına imkân verebileceğini belirtti. Binbay, yaygın klinik kullanım için veri güvenliği, sorumluluk çerçevesi ve altyapı gereksinimlerinin titizlikle değerlendirilmesi gerektiğini de vurguladı.

Cerrahi deneyimin mesafeden bağımsız hale geldiği bir döneme doğru ilerliyoruz.

Prof. Dr. Murat Binbay

Binbay'a göre tek kesiden yapılan ileri robotik teknoloji, özellikle böbrek ve prostat kanseri ameliyatlarında hasta konforunu belirgin biçimde artırıyor. Gelecekte robotik sistemlerin anatomik yapıları tanıyan, kritik bölgelere yaklaşıldığında cerrahı uyaran ve sesli komutla yönlendirilebilen asistan mekanizmalarla güçleneceğini öngördü.

Dijital ikiz ve kişiye özel planlama

IURES İkinci Başkanı Prof. Dr. Emre Huri, 3D baskı, dijital ikiz ve sanal gerçeklik teknolojilerinin birleşmesiyle cerrahinin tahmine dayalı olmaktan çıkıp milimetrik hesaplamaya dayanan bir bilime dönüştüğünü söyledi. Dijital ikizi, hastanın gerçek radyolojik verilerinden üretilen, organın bilgisayar ortamındaki birebir matematiksel ve geometrik modeli olarak tanımladı. Tomografi veya MR görüntüleri özel yazılımlara aktarılıyor; mühendisler ve doktorlar yapıları algoritmalarla ayrıştırıyor. Ortaya çıkan 3 boyutlu model üzerinde cerrah tümörün damarlarla ilişkisini her açıdan inceleyebiliyor ve ameliyatın provasını sanal ortamda yapabiliyor.

IURES Başkanı Prof. Dr. Fatih Atuğ ise uygun hastalarda sinir koruyucu robotik cerrahinin prostat çevresindeki yapıların hassas biçimde ayrılmasını sağlayabildiğini söyledi. Açık cerrahiye kıyasla robotiğin daha az kan kaybı, daha düşük kan transfüzyonu ihtiyacı, küçük kesiler ve daha kısa hastanede kalış gibi avantajlarına dikkat çekti.