Uykuda beyin dalgalarına eşlenen pembe gürültü, beyin omurilik sıvısı akışını artırdı
Science Translational Medicine dergisinde yayımlanan çalışmaya göre, yavaş dalgaların zirvesinde verilen kısa pembe gürültü uyku sırasında beyin omurilik sıvısı akışını artırdı.
· 2 dk okuma

Bilim insanları, uyku sırasında beyin dalgalarıyla eş zamanlı verilen kısa pembe gürültü seslerinin beyin omurilik sıvısının (BOS) akışını artırabildiğini gösterdi. Bulgular Science Translational Medicine dergisinde yayımlandı.
Beynin temizlik sistemi
Beyin, uyku sırasında gün boyu biriken atıkları uzaklaştırmak için glifatik sistem denen bir mekanizmayı çalıştırıyor. Bu sistemde beyin, BOS ile yıkanarak atık parçacıklardan arındırılıyor. Uyku düzeninin bozulması ve yaşlanmanın doğal etkileri bu işleyişi yavaşlatabiliyor. Zararlı maddelerin beyinde birikmesi ise nörodejeneratif hastalık riskini artırabiliyor.
Pembe gürültü nedir?
Pembe gürültü, düşük frekanslı seslerin baskın, yüksek frekanslı seslerin ise daha zayıf olduğu bir ses türü olarak tanımlanıyor. Hafif bir statik sesini andıran bu gürültü, çalışmada uykudaki belirli beyin dalgalarıyla eşleştirildi.
Araştırmacılar, uykuda görülen ve yavaş dalga denen beyin aktivitesi dönemlerinin BOS akışından önce geldiğini biliyordu. Önceki çalışmalarda, bu dalgaların zirvesinde pembe gürültü verilmesinin yavaş dalgaları güçlendirebildiği görülmüştü.
Deney nasıl yapıldı?
Katılımcıların başına elektrot başlıkları takıldı ve katılımcılar manyetik rezonans görüntüleme cihazında uyudu. Bir algoritma, pembe gürültüyü beyin dalgalarının zirve noktalarına denk gelecek biçimde ayarladı. Beyin taramalarında, yavaş dalgalar sırasında ses verildiğinde BOS akışının, ses verilmeyen kontrol dönemlerine göre daha yüksek olduğu görüldü.
Etkinin olası nedeni
Araştırmacılar, seslerin bu etkiyi nasıl yarattığını henüz tam olarak bilmiyor. Ekip, pembe gürültünün, beynin uykuda yoldan geçen araçların gürültüsü gibi çevre seslerine tepki vermesini önlemeye yardımcı olan özel bir yavaş dalga türünü tetikleyebileceğini düşünüyor. Yavaş dalganın belirli bir aşamasında beyin daha az etkin hale geliyor ve daha az kan çekiyor. Bu sırada kafa içi basıncın korunmasına yardımcı olmak üzere BOS akışının arttığı düşünülüyor.
Araştırmanın başyazarı, Boston Üniversitesi'nde doktorasını kısa süre önce tamamlayan biyomedikal mühendisi Joshua Levitt, etkinin yalnızca pembe gürültüden değil, sesin beyin dalgalarıyla eş zamanlı verilmesinden kaynaklandığını belirtti. Levitt, pembe gürültünün gece boyunca kesintisiz çalınmasının aynı sonucu vermeyeceğini vurguladı.
Bu konuda rehber
Bilim rehberleri
- Sıcak çarpmasında ilk yardım nasıl yapılır?Sıcak çarpması acil durumdur. Önce 112'yi arayın, kişiyi serin ve gölge bir yere alın, giysilerini gevşetin ve vücudunu su, ıslak bez ya da buzla hızla soğutun.
- Kuzey ışıkları (aurora) nasıl oluşur, nereden görülür?Kuzey ışıkları, Güneş'ten gelen yüklü parçacıkların Dünya'nın manyetik alanı boyunca kutuplara inip yüksek atmosferdeki gazlarla çarpışmasıyla oluşan ışımadır. En iyi yüksek enlemlerde, karanlık ve açık gecelerde görülür.
- e-Nabız nedir, tahlil sonuçları nasıl görülür?e-Nabız, Sağlık Bakanlığının kişisel sağlık kaydı sistemidir. e-Devlet veya giriş bilgileriyle girip “Tetkik Sonuçlarım” bölümünden tahlil sonuçlarınızı görebilirsiniz.





Yorumlar
Yorum yazmak için giriş yap.