Van Gölü'ndeki toksik kirleticiler üç boyutlu risk atlasıyla haritalanacak
Van YYÜ'den Dr. Öğr. Üyesi Dilgeş Baskın'ın yürüttüğü proje, gölün farklı nokta ve derinliklerinden alınacak örneklerle toksik kirleticilerin dağılımını ortaya koyacak. Proje COP31'de tanıtıldı.
· 2 dk okuma

Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (Van YYÜ) Muradiye Meslek Yüksekokulu öğretim üyesi Dr. Öğr. Üyesi Dilgeş Baskın, Van Gölü'ndeki kirlilik düzeyini ve toksikolojik durumu belirlemek için üç boyutlu bir risk atlası hazırlıyor. Yaklaşık bir yıl önce başlayan çalışma, üniversitenin Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi tarafından destekleniyor. Proje, Antalya'da düzenlenen BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı'nda (COP31) bilim dünyasına tanıtıldı.
Örnekler farklı noktalardan ve derinliklerden alınacak
"Van Gölü 3B Toksikolojik Risk Atlası: İklim Değişikliği Baskısı Altındaki Van Gölü'nde Öncelikli Toksik Kirleticilerin Mekansal ve Dikey Dağılımının Belirlenmesi ve İzlenmesi" adını taşıyan proje kapsamında göl yüzeyinin yanı sıra değişik derinliklerden de numune toplanacak. Örneklerde ağır metaller, toksik elementler, organik mikrokirleticiler ve suyun fizikokimyasal nitelikleri analiz edilecek. Elde edilen verilerle kirleticilerin göldeki üç boyutlu dağılım haritaları çıkarılacak ve olası çevresel riskler değerlendirilecek.
Haritaların Valilik, belediyeler, üniversite ve ilgili kurumlarla paylaşılması planlanıyor. Böylece Van Gölü'nü korumaya yönelik çalışmalara bilimsel veri sağlanması amaçlanıyor.
Baskın: Uzun soluklu bir proje
Baskın, Van Gölü'nün bölgenin ekolojik, ekonomik ve kültürel açıdan kalbi olduğunu belirtti. Gölü gelecek nesillere ekolojik dengesi korunmuş biçimde bırakmayı hedeflediklerini söyledi. Projeyi üç boyutlu bir modelleme olarak kurguladıklarını anlatan Baskın şöyle konuştu:
Van Gölü'nün farklı koordinatlarından, çeşitli derinliklerinden ve farklı periyotlarda örnekler alarak kirliliğinin haritalandırılmasını ve modellenmesini sağlayacağız. Bunu, Van Gölü'nün bugünkü durumunu değerlendirmek ve ileride sürdürülebilir izleme ile raporlama çalışmalarının bilimsel temeller ışığında sağlıklı bir şekilde yürütülmesini sağlamak açısından önemli buluyoruz.
Dilgeş Baskın
Baskın'a göre ortamın pH değeri, sıcaklığı ve redoks potansiyeli değiştikçe kirleticilerin davranışı da değişiyor. Bu değişimleri gölün farklı koordinatlarında ve derinliklerinde anlamlandırmayı amaçlayan ekip, kirleticileri derinliğe göre biyoyararlanım açısından da değerlendirebilecek. Baskın, projeyi uluslararası ve ulusal programlara ile üniversitenin BAP Koordinasyon Birimi'ne sunduklarını da ifade etti.
Elde edilecek verilerin ilgili kurumların raporlarına katkı sağlayacağını ve göl korumasına bilimsel dayanak oluşturacağını belirten Baskın, hazırlanacak raporların farklı parametreler arasındaki ilişkileri ve bunların göl üzerindeki etkilerini ortaya koyacağını kaydetti.
Bora Haber konuyla ilgili daha önce Yeşil sertifika eğitimi sanal gerçeklik gözlüğüyle uygulamalı hale geldi ve KSÜ'de geliştirilen CarBioSys, kent ağaçlarının depoladığı karbonu hesaplıyor haberlerini yayımlamıştı.
Arka plan: COP31'deki görüşmeler
Baskın, COP31'de çeşitli temaslarda bulunduklarını, uluslararası ortaklıklara yönelik görüşmeler yaptıklarını ve işbirliği teklifleri aldıklarını söyledi. Ulusal düzeyde de farklı üniversitelerden teklif geldiğini, birlikte proje yürütme imkânı doğabileceğini belirtti.
Bu konuda rehber
- İklim değişikliği nedir, nedenleri ve etkileri nelerdir?İklim değişikliği, Dünya'nın uzun vadeli sıcaklık ve yağış düzenlerindeki kalıcı kaymadır. Günümüzde ana nedeni, fosil yakıtlardan kaynaklanan sera gazı salımlarıdır; etkileri sıcak hava dalgaları, kuraklık ve deniz seviyesi yükselmesidir.
- COP iklim zirvesi nedir, COP31 neden önemli?COP, BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'ne taraf ülkelerin her yıl toplandığı karar organıdır. COP31, 2026'da Türkiye'nin Antalya kentinde yapılıyor; müzakere başkanlığı ise Avustralya'da.
Bilim rehberleri
- MHRS'den hastane randevusu nasıl alınır?MHRS (Merkezi Hekim Randevu Sistemi) üzerinden internet sitesi, mobil uygulama veya Alo 182 hattıyla; T.C. kimlik numaranızla giriş yapıp il, hastane, poliklinik ve hekim seçerek randevu alabilirsiniz.
- Deprem büyüklüğü ile şiddeti arasındaki fark nedir?Büyüklük, depremin kaynağında açığa çıkan enerjiyi ölçen tek bir değerdir. Şiddet ise depremin bir yerde yarattığı etkiyi anlatır ve yere göre değişir.
- Güneş ve Ay tutulması nasıl oluşur?Güneş tutulması, Ay'ın Dünya ile Güneş arasına girip Güneş'i kısmen ya da tamamen örtmesidir. Ay tutulması ise Ay'ın Dünya'nın gölgesine girmesidir.





Yorumlar
Yorum yazmak için giriş yap.